Eindhoven betaalt 25.000 euro boete voor islamonderzoek 2018
Eindhoven, dinsdag, 24 maart 2026.
De gemeente Eindhoven moet 25.000 euro boete betalen voor het illegaal verzamelen van privégegevens over de islamitische gemeenschap in 2018. De Autoriteit Persoonsgegevens gaf de boete omdat Eindhoven gevoelige informatie zoals religie verwerkte tijdens een geheim krachtenveldonderzoek. Burgemeester Dijsselbloem erkent de fout en bood al in 2021 excuses aan aan de moskeebesturen. Het onderzoek ontstond door zorgen over uitreizigers naar Syrië en advies van de antiterreurdienst NCTV. Negen andere gemeenten kregen dezelfde boete voor vergelijkbare onderzoeken naar islamitische gemeenschappen.
Wat gebeurde er precies in 2018
De gemeente Eindhoven liet in 2018 een krachtenveldanalyse uitvoeren binnen de islamitische gemeenschap [1]. Dit onderzoek werd gedaan door onderzoeksbureau Nuance door Training en Advies (NTA) [1]. Het rapport bevatte persoonsgegevens van personen uit de islamitische gemeenschap, zoals van bestuursleden [1]. De gemeente verwerkte gevoelige persoonsgegevens zoals religie, wat tegen de privacywetgeving was [1]. Het college van burgemeester en wethouders erkent de overtreding die in 2018 gemaakt is [1]. De gemeente heeft het rapport in april 2022 verwijderd nadat duidelijk was dat het bezit van deze gegevens onrechtmatig was [1].
Burgemeester biedt opnieuw excuses aan
Burgemeester Dijsselbloem benadrukt dat hij betreurt dat de krachtenveldanalyse in 2018 is uitgevoerd [1]. “Het onderzoek heeft het vertrouwen geschaad en stigmatiserend gewerkt naar de Islamitische gemeenschappen en dat had nooit gemogen”, zegt Dijsselbloem [1]. De gemeente bood al op 20 oktober 2021 haar excuses aan voor het uitvoeren van de krachtenveldanalyse [1]. Ook zijn de moskeebesturen toentertijd geïnformeerd over de context van deze analyse [1]. Dijsselbloem stelt dat Eindhoven de afgelopen jaren via regelmatige gesprekken en persoonlijke ontmoetingen intensief heeft gewerkt aan het herstel van vertrouwen met de moskeeën [1]. “Met het betalen van deze boete zetten we onze excuses kracht bij en komt een einde aan een jarenlange procedure”, aldus de burgemeester [1].
Waarom startte het onderzoek
De aanleiding voor het onderzoek waren internationale ontwikkelingen die impact hadden op de islamitische gemeenschap [1]. In de periode vóór 2020 speelden gebeurtenissen zoals de oorlog in Syrië die in 2011 begon [1]. Er ontstond onrust over uitreizigers naar Syrië en Irak om zich aan te sluiten bij IS [1]. Op basis van advies van de NCTV werd besloten om een analyse uit te laten voeren [1]. De NCTV is de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid, die de regering adviseert over terrorismebestrijding [GPT]. Het onderzoek richtte zich specifiek op de islamitische gemeenschap in Eindhoven [1].
Strengere regels na de fout
Na de periode waarin deze analyse is uitgevoerd heeft de gemeente Eindhoven meer kennis en ondersteuning over de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en privacyvraagstukken [1]. De gemeente heeft interne procedures aangescherpt voor het omgaan met onderzoeken die persoonsgegevens bevatten [1]. Eindhoven voert nu extra AVG-controles in [1]. De gemeente zorgt dat toekomstige onderzoeken alleen plaatsvinden met een duidelijke juridische grondslag [1]. De gemeente houdt dit beter in de gaten om fouten in de toekomst te voorkomen [1]. De AVG is de Europese privacywet die regelt hoe organisaties met persoonsgegevens mogen omgaan [GPT].
Landelijk onderzoek naar gemeenten
In oktober 2021 berichtte NRC Dagblad onder de titel ‘Undercover naar de moskee’ dat verschillende gemeenten onderzoeken hadden laten uitvoeren naar islamitische gemeenschappen [1]. De gemeenten informeerden de islamitische gemeenschappen niet over deze onderzoeken [1]. De Autoriteit Persoonsgegevens startte naar aanleiding van dat NRC-artikel in 2023 een onderzoek naar gemeenten [1]. Het onderzoek richtte zich op gemeenten die een krachtenveldanalyse hebben laten uitvoeren in de periode 2016-2021 [1]. Dit onderzoek leidde tot het opleggen van een geldboete aan de gemeente Eindhoven [1]. Ook 9 andere gemeenten hebben eenzelfde boete van 25.000 euro gekregen van de Autoriteit Persoonsgegevens [1].
Waar vinden inwoners meer informatie
Inwoners van Eindhoven kunnen meer informatie vinden op de officiële website van de gemeente Eindhoven [2]. De gemeente heeft een uitgebreide uitleg over de boete en de achtergronden gepubliceerd op eindhoven.nl [1]. Voor vragen over privacy en gegevensbescherming kunnen inwoners contact opnemen met de gemeente via de reguliere kanalen [alert! ‘geen specifieke contactgegevens vermeld in bronnen’]. Op de gemeentewebsite kunnen inwoners ook andere zaken online regelen, van het verlengen van rijbewijzen tot het aanvragen van documenten [2].