Gemeente Eindhoven krijgt boete voor heimelijk onderzoek moskeeën
Eindhoven, dinsdag, 7 april 2026.
De Autoriteit Persoonsgegevens heeft Eindhoven een boete van 25.000 euro gegeven voor het illegaal verzamelen van gevoelige gegevens over de islamitische gemeenschap in 2018. De gemeente liet toen een krachtenveldanalyse uitvoeren waarin persoonsgegevens van moskeebestuurders werden verwerkt zonder juiste wettelijke grondslag. Burgemeester Dijsselbloem erkent dat het onderzoek het vertrouwen heeft geschaad en stigmatiserend werkte. De gemeente heeft het rapport in 2022 vernietigd en excuses aangeboden aan de moskeeën. Negen andere gemeenten kregen dezelfde boete voor vergelijkbare onderzoeken naar islamitische gemeenschappen.
Onderzoek uitgevoerd door extern bureau
De gemeente liet het onderzoek uitvoeren door onderzoeksbureau Nuance door Training en Advies (NTA) [1]. Het advies kwam van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) vanwege internationale ontwikkelingen die impact hadden op de islamitische gemeenschap [1]. De oorlog in Syrië vanaf 2011 en onrust over uitreizigers naar Syrië en Irak om zich aan te sluiten bij IS vormden de aanleiding [1]. Het rapport bevatte persoonsgegevens van personen uit de islamitische gemeenschap, zoals van bestuursleden [1]. De gemeente verwijderde het rapport in april 2022 nadat duidelijk werd dat het bezit van deze gegevens onrechtmatig was [1].
Burgemeester biedt excuses aan
Burgemeester Dijsselbloem erkent de overtreding en betuigde zijn spijt over het onderzoek [1]. “Ik betreur het dat we de krachtenveldanalyse in 2018 hebben laten uitvoeren. Het onderzoek heeft het vertrouwen geschaad en stigmatiserend gewerkt naar de Islamitische gemeenschappen en dat had nooit gemogen,” aldus Dijsselbloem [1]. Het college van burgemeester en wethouders bood op 20 oktober 2021 officieel excuses aan voor het uitvoeren van de analyse [1]. De gemeente heeft afgelopen jaren via regelmatige gesprekken en persoonlijke ontmoetingen intensief gewerkt aan het herstel van vertrouwen met de moskeeën [1]. Moskeebesturen werden destijds geïnformeerd over de context van de analyse [1].
Strengere controles na privacyschending
Na de periode waarin de analyse werd uitgevoerd heeft de gemeente meer kennis en ondersteuning over de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) [1]. Eindhoven heeft interne procedures aangescherpt voor het omgaan met onderzoeken die persoonsgegevens bevatten [1]. De gemeente voert extra AVG-controles in en zorgt dat toekomstige onderzoeken alleen plaatsvinden met een duidelijke juridische grondslag [1]. Deze maatregelen moeten fouten in de toekomst voorkomen [1].
NRC-artikel leidde tot onderzoek privacywaakhond
In oktober 2021 berichtte NRC Dagblad onder de titel ‘Undercover naar de moskee’ dat verschillende gemeenten onderzoeken hadden laten uitvoeren naar islamitische gemeenschappen [1]. De gemeenten hadden de betreffende gemeenschappen niet geïnformeerd over deze onderzoeken [1]. De Autoriteit Persoonsgegevens startte naar aanleiding van het NRC-artikel in 2023 een onderzoek naar gemeenten die een krachtenveldanalyse lieten uitvoeren tussen 2016 en 2021 [1]. Dit onderzoek resulteerde in de geldboete voor Eindhoven [1]. Negen andere gemeenten kregen eveneens een boete van de Autoriteit Persoonsgegevens voor vergelijkbare onderzoeken [1].
Waar kunnen inwoners meer informatie vinden
Inwoners van Eindhoven die vragen hebben over deze kwestie kunnen contact opnemen met de gemeente via de gebruikelijke kanalen [GPT]. Voor algemene informatie over privacyrechten kunnen mensen terecht bij de Autoriteit Persoonsgegevens via hun website autoriteitpersoonsgegevens.nl [GPT]. Moskeeën en islamitische organisaties in Eindhoven die betrokken waren bij de gesprekken over vertrouwensherstel kunnen rechtstreeks contact opnemen met het gemeentebestuur [1].