Minister vecht rechterlijke uitspraak aan over vergunning Eindhoven Airport
Eindhoven, vrijdag, 29 mei 2026.
Minister Jaimi van Essen van Landbouw gaat in hoger beroep tegen een uitspraak van Rechtbank Gelderland. De rechter besliste op woensdag 16 april dat Eindhoven Airport alsnog een natuurvergunning nodig heeft vanwege stikstofuitstoot. Dit raakt direct omwonenden in gemeenten zoals Eindhoven, Waalre, Best en Veldhoven. De minister wil volgens een brief aan de Tweede Kamer ‘verdere juridische helderheid’ over de stikstofkwestie. Opvallend: dezelfde rechter verplichte ook Rotterdam Airport tot een nieuwe natuurvergunning. Van Essen plant daarnaast een tijdelijk uitstootplafond op te leggen aan beide luchthavens voor 2026 en 2027. Eindhoven Airport vroeg in januari al zelf een nieuwe natuurvergunning aan vanwege hogere stikstofuitstoot. Binnen acht weken moet de minister beslissen of hij ingrijpt bij de luchthavens, aldus Omroep Brabant.
Rechter: luchthaven heeft vergunning nodig
Rechtbank Gelderland deed op woensdag 16 april 2026 een duidelijke uitspraak: Eindhoven Airport heeft een natuurvergunning nodig [2]. Een natuurvergunning is een officiële toestemming die de overheid geeft als een bedrijf of organisatie mogelijk schade toebrengt aan beschermde natuur in de buurt. De rechter vernietigde daarmee een eerder besluit van de minister uit 2024, waarin stond dat zo’n vergunning helemaal niet nodig was [2]. Ook het zogeheten maatwerkvoorschrift — een tijdelijke maatregel om de stikstofuitstoot te beperken — werd door de rechter ongeldig verklaard [2]. De rechtbank oordeelde namelijk dat stikstofbeperkingen geregeld moeten worden via een verplichte natuurvergunning, niet via een aparte maatregel [2]. Op dezelfde dag deed de rechtbank een vergelijkbare uitspraak over Rotterdam Airport: ook die luchthaven moet een natuurvergunning aanvragen [2]. De zaak was aangespannen door meerdere natuurorganisaties en omwonenden, die stelden dat de luchthavens schade veroorzaken aan beschermde Natura 2000-gebieden — dat zijn gebieden die de Europese Unie beschermt vanwege hun bijzondere natuur [2].
Hoe de vergunningskwestie zo ver kon komen
Eindhoven Airport vroeg in 2020 al een nieuwe natuurvergunning aan [1][2]. De toenmalige minister liet die aanvraag jarenlang liggen, zonder duidelijk antwoord te geven [1]. Natuurorganisaties werden ongeduldig en vroegen de minister om in te grijpen bij de luchthaven [1]. De minister weigerde dat en besloot in 2024 zelfs dat een nieuwe vergunning helemaal niet nodig was [1][2]. Daarna volgde een rechtszaak, die de minister verloor [1]. De rechter stelde in april 2026 vast dat het besluit van de minister niet klopte en dat de luchthaven alsnog een vergunning moet hebben [1][2]. Eindhoven Airport reageerde hier zelf ook al op: in januari 2026 vroeg de luchthaven uit eigen beweging een nieuwe natuurvergunning aan, omdat de stikstofuitstoot van vliegtuigen hoger bleek dan eerder gedacht [1].
Minister gaat toch door: hoger beroep aangekondigd
Minister Jaimi van Essen van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur legt zich niet neer bij de uitspraak van de rechter [1]. Hij gaat in hoger beroep — dat betekent dat hij de zaak opnieuw laat beoordelen door een hogere rechtbank [1]. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft Van Essen dat hij zo ‘verdere juridische helderheid’ wil krijgen over de bredere stikstofkwestie [1]. Hoger beroep betekent dat de zaak voorlopig niet is afgerond en dat Eindhoven Airport en omwonenden nog langer in onzekerheid blijven [GPT]. Tegelijkertijd zegt de minister dat hij wel degelijk gaat handhaven in de tussenperiode [1]. Volgens Van Essen sluiten handhaving en hoger beroep elkaar niet uit: ‘Het is mogelijk om enerzijds te handhaven en anderzijds in beroep te gaan, omdat de handhaving alleen ziet op de voorlopige situatie die in de tussentijd geldt’ [1]. Binnen acht weken moet de minister een nieuw besluit nemen over de handhavingsverzoeken, waarbij hij een betere afweging van belangen moet maken [1].
Tijdelijk uitstootplafond voor 2026 en 2027
Van Essen is van plan om Eindhoven Airport en Rotterdam Airport een tijdelijk uitstootplafond op te leggen voor de jaren 2026 en 2027 [1]. Een uitstootplafond is een maximum aan de hoeveelheid stikstof die een luchthaven in de lucht mag brengen. Dit plafond moet gelden totdat er een uitspraak is in het hoger beroep [1]. Dat is opvallend, want de rechter had een eerder uitstootplafond juist ongeldig verklaard [1][2]. De rechtbank stelde toen dat de minister niet bevoegd was om zo’n plafond op te leggen via een aparte maatregel [2]. Van Essen denkt nu wél de bevoegdheid te hebben om dit te doen in het kader van handhaving [1]. Daarnaast gaat de minister in gesprek met beide luchthavens over verdere manieren om de stikstofuitstoot terug te dringen, en wil hij die afspraken ook officieel vastleggen [1].
Wat dit betekent voor inwoners van Eindhoven, Waalre, Best en Veldhoven
Inwoners van gemeenten rondom Eindhoven Airport — zoals Eindhoven, Waalre, Best en Veldhoven — merken de gevolgen van vliegverkeer in hun directe leefomgeving [GPT]. De stikstofuitstoot van vliegtuigen kan schade veroorzaken aan nabijgelegen beschermde natuurgebieden [2]. Zolang het hoger beroep loopt, blijft onduidelijk of en hoe de luchthaven in de toekomst mag blijven opereren op de huidige schaal [1][2]. Het hoger beroep kan betekenen dat het nog maanden of langer duurt voordat er definitieve duidelijkheid is [alert! ‘De exacte duur van de hoger beroepsprocedure is niet vermeld in de bronnen’]. De minister moet binnen acht weken een nieuw besluit nemen over ingrijpen bij de luchthavens, wat de eerste concrete stap is voor omwonenden om te volgen [1]. Eindhoven Airport heeft zelf al een nieuwe natuurvergunning aangevraagd in januari 2026, wat aangeeft dat ook de luchthaven de noodzaak van een vergunning erkent [1].
Wat is stikstof en waarom is het een probleem?
Stikstof is een gas dat vrijkomt bij het verbranden van brandstof, zoals kerosine in vliegtuigmotoren [GPT]. Te veel stikstof in de lucht schaadt kwetsbare natuur, zoals heidevelden en bossen in Natura 2000-gebieden [GPT]. Nederland heeft al jaren te maken met een stikstofcrisis, waarbij de overheid probeert de uitstoot van stikstof te verminderen om de natuur te beschermen [GPT]. Rechtbank Gelderland stelde vast dat de activiteiten van Eindhoven Airport gevolgen hebben voor zulke beschermde Natura 2000-gebieden in de omgeving [2]. Dat is precies waarom een natuurvergunning verplicht is: de overheid moet dan officieel toetsen of de uitstoot binnen de wettelijke grenzen blijft [2][GPT]. Minister Van Essen wil via het hoger beroep meer duidelijkheid krijgen over hoe de stikstofregels in de praktijk moeten worden toegepast op luchthavens [1].
Meer informatie voor omwonenden
Omwonenden in Eindhoven, Waalre, Best en Veldhoven die meer willen weten over de vergunningsprocedure van Eindhoven Airport, kunnen terecht bij Omroep Brabant voor actuele berichtgeving [1]. De uitspraak van Rechtbank Gelderland van 16 april 2026 is geregistreerd onder kenmerk ECLI:NL:RBGEL:2026:2969 en is openbaar raadpleegbaar [2]. De vergelijkbare uitspraak over Rotterdam Airport draagt kenmerk ECLI:NL:RBGEL:2026:2962 [2]. Officiële informatie over de besluitvorming van de minister is te vinden via de brieven aan de Tweede Kamer, die openbaar zijn [1].