Van Gogh schilderde 47 boerenportretten in Nuenen

2026-05-22 cultuur

Nuenen, vrijdag, 22 mei 2026.
Een internationale kunstpublicatie toont tien vroege werken van Vincent van Gogh uit zijn periode in Nuenen tussen 1883 en 1885. In die tijd schilderde Van Gogh 47 boerenportretten, waaronder het beroemde werk ‘De aardappeleters’. De kunstenaar woonde bij zijn ouders en verkende dagelijks het Brabantse platteland om boeren en wevers te portretteren. Deze donkere, realistische schilderijen staan in schril contrast met zijn latere kleurrijke werken. Van Gogh schreef destijds aan zijn broer Theo dat hij niets liever wilde dan diep op het platteland leven en boerenleven schilderen. De Nuenense periode vormde de basis voor zijn artistieke ontwikkeling, voordat hij in 1886 naar Parijs verhuisde en zijn kenmerkende kleurrijke stijl ontwikkelde.

Van Gogh wilde oorspronkelijk 50 boerenportretten maken

Van Gogh had het plan om 50 boerenhoofden te schilderen tijdens zijn tijd in Nuenen, maar uiteindelijk bleven er 47 werken bewaard [1]. Een van de weinige bekende namen van de geportretteerde boeren is Gordina de Groot, een vrouw die Van Gogh beschreef als ‘gewoon een boerenvrouw die terugkwam van het poten planten, nog steeds bedekt met stof van het veld’ [1]. Deze portretten toonden donkere, aardse kleurtinten die de sterke band tussen het land en de boeren benadrukten [1]. Van Gogh gebruikte deze donkere kleuren bewust om de werkelijkheid van het boerenleven vast te leggen, voordat hij zijn beroemde kleurrijke stijl ontwikkelde.

Nuenen vormde de basis voor meesterwerk De aardappeleters

Het Van Gogh Village Museum in Nuenen beschouwt ‘De aardappeleters’ als Van Goghs eerste meesterwerk, dat hij schilderde tijdens zijn verblijf in het Brabantse dorp [2]. Het museum toont momenteel een tijdelijke expositie over dit beroemde werk [2]. Van Gogh zelf schreef aan zijn broer Theo in april 1885: ‘After all, I desire nothing other than to live deep in the country and to paint peasant life’ [1]. De kunstenaar was gefascineerd door het dagelijkse leven van de boeren en wevers in de omgeving. Hij schilderde ook werken als ‘Loom with Weaver’ in 1884, waarbij hij de complexe mechanismen van weefgetouwen probeerde vast te leggen ondanks de donkere, krappe werkomstandigheden [3].

Internationale publicatie belicht vroege realistische periode

De internationale kunstpublicatie The Collector toont hoe Van Goghs vroege werken uit 1885 in Nuenen sterk verschillen van zijn latere, meer kleurrijke schilderijen [3]. Werken als ‘The Parsonage Garden at Nuenen in Spring’ uit 1884 laten zien hoe Van Gogh verschillende schetsen en schilderijen maakte van de pastorietuin om de effecten van veranderende seizoenen vast te leggen [3]. Dit schilderij kreeg internationale aandacht toen het in 2020 werd gestolen, in 2023 werd teruggevonden en gerestaureerd, en in 2024 werd tentoongesteld [3]. Van Gogh maakte ook stillevens zoals ‘Still Life with Bible’ uit 1885, dat de Bijbel van zijn vader toont naast ‘La joie de vivre’ van Émile Zola [3]. Dit werk weerspiegelt de dualiteit tussen Van Goghs religieuze achtergrond en zijn avant-garde kunstvisie.

Van Gogh Village Museum trekt bezoekers naar historische locaties

Het Van Gogh Village Museum in Nuenen, winnaar van de Gebouw van het Jaar verkiezing, biedt gratis toegang voor kinderen tot en met 17 jaar [2]. Het museum werkt samen met ASML voor het Lichtlab, dat ook gratis toegang biedt aan jongeren [2]. Bezoekers kunnen 24 locaties in Nuenen bezoeken die herinneren aan Van Goghs tijd in het dorp [2]. Na een museumbezoek kunnen toeristen wandelen of fietsen door het dorp, met begeleide wandelingen elk weekend [2]. Het routeboekje ‘Op pad met Vincent’ is te koop in de museumwinkel [2]. Fietsers kunnen gebruikmaken van de Van Gogh Fietsroute, waarvan zowel de Route Nuenen als Route Eindhoven door het dorp komen [2].

Hedendaagse kunstenaars vinden inspiratie in Van Goghs Nuenen

Kunstenaar Roos Schuring exposeerde afgelopen weekend haar werk ‘Nuenen by night - Van Gogh village - restaurant’ in de Van Gogh kerk [4]. Schuring schilderde het nachtelijke dorpstafereel in de openlucht, geïnspireerd door de locatie waar Van Gogh ooit werkte [4]. De expositie startte dit weekend in samenwerking met Galerie Bonnard [4]. Van Goghs vroege werken uit Nuenen blijven kunstenaars inspireren, meer dan 140 jaar na zijn verblijf in het Brabantse dorp. Het Van Gogh Village Museum was recent actief op sociale media om aandacht te vestigen op de permanente collectie [5].

Bronnen

Nuenen Van Gogh