Vol stroomnet vertraagt bouw van tienduizend woningen in Eindhoven

2026-09-30 gemeentenieuws

Eindhoven, woensdag, 30 september 2026.
Netbeheerder Enexis maakte deze week bekend dat ruim tienduizend geplande woningen in Eindhoven voorlopig geen stroomaansluiting krijgen. Het elektriciteitsnet in de regio zit overvol, waardoor slechts 13 van de 72 aangemelde bouwprojecten direct stroom ontvangen. Hierdoor moeten duizenden woningzoekenden langer wachten op een nieuw huis, terwijl de gemeente zoekt naar noodoplossingen. Vanaf donderdag 1 oktober kunnen gemeenten wel nieuwe aanvragen indienen voor de komende tien jaar om toekomstige projecten te redden.

Enexis weigert stroom voor duizenden Eindhovense woningen

De gevolgen van het overvolle stroomnet in de regio Eindhoven worden steeds duidelijker na een eerdere waarschuwing over vertragingen voor 40.000 woningen [1][2]. Netbeheerder Enexis geeft nu uitsluitsel over de tijdelijke overgangsregeling voor lopende bouwprojecten [2][4]. Slechts 13 Eindhovense woningbouwprojecten krijgen voorlopig de benodigde transportcapaciteit om stroom te leveren [2][4]. Deze projecten zijn samen goed voor 2.156 woningen [2][4]. Voor 59 andere bouwprojecten met in totaal 10.845 woningen is er momenteel geen ruimte op het elektriciteitsnet [2][4]. Zij belanden op een wachtlijst [2][4]. Dit betekent dat slechts een klein deel van de geplande woningen stroom krijgt, wat neerkomt op 16.583 procent van het totale aantal aanvragen [2][4].

Netcongestie treft nu ook Eindhoven-Noord en Eindhoven-Oost

De problemen met het stroomnet beperken zich allang niet meer tot Eindhoven-West, waar sinds juli 2026 een tijdelijke stop geldt voor grote stroomaansluitingen [1][2]. Ook in de dorpskernen en wijken van Eindhoven-Noord en Eindhoven-Oost is de maximale capaciteit van het netwerk bereikt [2][4]. Deze netcongestie, oftewel extreme drukte op het elektriciteitsnet, bedreigt de voortgang van de lokale woningbouw [2][4]. Daarnaast lopen de verduurzaming van huizen, de overgang naar elektrisch vervoer en de bouw van maatschappelijke voorzieningen grote risico’s op vertraging [2][4]. De gemeente Eindhoven werkt samen met partners om te voorkomen dat de woningbouw vanaf het jaar 2028 of 2029 volledig stilvalt [2][4].

Gemeenten strijden om stroomaansluitingen vanaf 1 oktober

Om toekomstige bouwprojecten veilig te stellen, start op donderdag 1 oktober 2026 een nieuwe landelijke aanvraagprocedure genaamd ‘Eerder Aanvragen’ [5][10]. Gemeenten kunnen hiermee tot tien jaar vooruit stroomcapaciteit claimen voor woningbouw en scholen, zelfs zonder dat er al een bouwvergunning is [5]. De netbeheerders verdelen de schaarse stroomaansluitingen volgens het principe ‘wie het eerst komt, die het eerst maalt’ [5]. Wethouder Rik Thijs van Eindhoven vergelijkt de start van deze procedure met een stormloop op internet [5]. “Het wordt een beetje als het kopen van een populair concertkaartje,” stelt Thijs [5]. “Op het juiste moment inloggen, zo snel mogelijk je aanvraag doorsturen en hopen dat iemand anders je niet voor is” [5].

Miljoenenruzie over aanbetalingen en strenge prioriteitsregels

De start van de nieuwe aanvraagprocedure zorgt voor grote spanningen tussen projectontwikkelaars, gemeenten en netbeheerders [8]. De partijen ruziën over wie de verplichte aanbetalingen voor de stroomaanvragen moet betalen [8]. Dit gaat in totaal om een bedrag van zeker honderd miljoen euro [8]. Daarnaast gelden er strenge regels van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) voor het verdelen van de schaarse stroom [5]. Het prioriteringskader geeft als eerste voorrang aan congestieverzachters, zoals grote batterijen die het net ontlasten [5]. Daarna volgen vitale projecten zoals ziekenhuizen, defensie en de drinkwatervoorziening [5]. Gewone woningbouw krijgt weliswaar voorrang boven commerciële projecten, maar heeft geen absolute garantie meer op stroom [5].

Woningcorporaties luiden noodklok over Brabantse woningnood

Niet alleen in de stad Eindhoven is de situatie kritiek, ook de omliggende regio ondervindt grote hinder [6]. Tien woningcorporaties in Noordoost-Brabant hebben gezamenlijk een brandbrief naar het kabinet gestuurd [6][7]. Zij waarschuwen dat duizenden sociale nieuwbouwwoningen vertraging oplopen of helemaal niet gebouwd kunnen worden [6]. Volgens Patrick Barské, directeur-bestuurder van corporatie Area, ligt het probleem niet bij de corporaties zelf [6]. “Het ontbreekt de corporaties niet aan investeringsbereidheid,” verklaart Barské [6]. “Het gaat om het belang van de woningzoekenden die langer moeten wachten op een thuis” [6]. De corporaties eisen dat het kabinet uiterlijk op 3 november 2026 met een concreet actieplan komt [6].

Crisisaanpak gestart voor negen kritieke Brabantse netdelen

Om de levering van stroom te garanderen, zijn het Rijk en de provincie Noord-Brabant op maandag 28 september 2026 een crisisaanpak gestart [9]. Netbeheerder Enexis heeft negen kritieke netdelen aangewezen waar de stroomvraag op piekmomenten te hoog is [9]. Het gaat hierbij om de gebieden Eindhoven-Noord, Eindhoven-West, Helmond-Zuid, Oss, ‘s-Hertogenbosch-Noord, Tilburg-Noord, Etten-Leur en twee locaties in het dorp Uden [9]. De overheid wil het net sneller uitbreiden en slimmer gebruiken via batterijen en tijdelijke gasgeneratoren [9]. Gedeputeerde Bas Maes benadrukt de maatschappelijke impact van deze crisis [9]. “Voor inwoners gaat dit allang niet meer alleen over kabels en stations, maar over woningen die gebouwd moeten worden,” aldus Maes [9]. Inwoners kunnen voor meer informatie over de lokale aanpak terecht op de gemeentelijke informatiepagina over netcongestie [2][11].

Bronnen

Woningbouw Netcongestie