VS-wet dreigt ASML en 40.000 banen in Eindhoven te raken
Veldhoven, dinsdag, 23 juni 2026.
Minister Ruben Sjoerdsma onderhandelt deze week in Washington over een Amerikaanse wet die ASML kan verbieden om chipmachines naar China te verkopen. De Match Act, gesteund door beide grote partijen in de VS, zou ASML’s omzet met honderden miljoenen euro’s per jaar kunnen verminderen. In de Brainport-regio hangen ruim 40.000 banen af van ASML en zijn toeleveranciers. Een negatieve uitkomst kan ook lokale bedrijven in Veldhoven, Eindhoven en Nuenen treffen. Sjoerdsma probeert te voorkomen dat de VS Nederlandse bedrijven buiten hun grenzen regels oplegt.
40.000 banen in Brainport-regio lopen gevaar
In de Brainport-regio hangen ruim 40.000 banen direct of indirect af van ASML [1]. Het bedrijf uit Veldhoven is de grootste werkgever in de regio en levert werk aan mensen in Eindhoven, Veldhoven, Nuenen en Waalre [1]. ASML maakt machines die chips produceren, essentieel voor smartphones, auto’s en computers [GPT]. Als de Match Act wordt aangenomen, mag ASML mogelijk geen chipmachines meer verkopen aan China [1]. Dit kan leiden tot minder opdrachten voor ASML en dus minder werk voor lokale toeleveranciers [1]. In 2025 werkten er bij ASML zelf ongeveer 15.000 mensen in Nederland, waarvan het grootste deel in Veldhoven [2]. De rest van de banen zit bij bedrijven die onderdelen maken voor ASML, zoals VDL ETG in Eindhoven en NTS Group in Nuenen [2].
Omzetverlies kan oplopen tot honderden miljoenen per jaar
ASML verkocht in 2025 voor ongeveer 2,5 miljard euro aan machines aan Chinese klanten [3]. Dit is ongeveer 15% van de totale omzet van ASML dat jaar [3]. Als de Match Act wordt aangenomen, kan ASML deze machines niet meer verkopen aan China [1]. Het omzetverlies zou dan 2500 miljoen euro per jaar bedragen [3]. Dit verlies treft niet alleen ASML zelf, maar ook lokale toeleveranciers [1]. Bedrijven zoals Prodrive Technologies in Son en Mapper Lithography in Eindhoven leveren onderdelen aan ASML [2]. Minder opdrachten voor ASML betekent minder werk voor deze bedrijven [2]. In 2025 werkten er bij Prodrive Technologies ongeveer 1.200 mensen en bij Mapper Lithography ongeveer 200 mensen [2].
Lokale economie voelt de druk al
De onzekerheid over de Match Act zorgt nu al voor spanning in de regio [1]. Ondernemers in Eindhoven en Veldhoven melden dat investeringen worden uitgesteld [4]. Hans de Jong, directeur van VDL ETG, zegt: ‘We wachten af wat er in Washington gebeurt. Onze orderportefeuille hangt voor een groot deel af van ASML’ [4]. Ook in de horeca en detailhandel is de spanning voelbaar [4]. Cafés en winkels in Veldhoven Centrum merken dat er minder wordt uitgegeven door ASML-medewerkers [4]. In 2025 gaf ASML ongeveer 1,2 miljard euro uit aan lokale bedrijven, zoals schoonmaakdiensten, catering en bouwbedrijven [2]. Dit geld stroomt door naar de hele regio [2].
Hightech-sector en design voelen de gevolgen
De Brainport-regio staat bekend om zijn hightech-sector, maar ook om design en machinebouw [GPT]. ASML is een belangrijke klant voor bedrijven zoals Sioux Technologies in Eindhoven, dat software maakt voor chipmachines [2]. Ook designbedrijf VanBerlo in Eindhoven werkt regelmatig voor ASML [2]. Minder werk voor ASML betekent minder opdrachten voor deze bedrijven [2]. In de machinebouw merken bedrijven zoals KMWE in Eindhoven de gevolgen al [4]. KMWE maakt precisie-onderdelen voor ASML en andere hightech-bedrijven [4]. Directeur Edward Voncken zegt: ‘We zien dat klanten voorzichtiger worden met investeren’ [4].
Landbouw en voedselindustrie niet veilig
De gevolgen van de Match Act reiken verder dan de hightech-sector [1]. Ook de landbouw en voedselindustrie in de regio kunnen getroffen worden [5]. Bedrijven zoals Agrifirm in Veghel en De Heus Voeders in Eersel leveren producten aan bedrijfsrestaurants en cateraars die werken voor ASML [5]. Minder werk bij ASML betekent minder vraag naar deze producten [5]. In 2025 gaf ASML ongeveer 50 miljoen euro uit aan catering en bedrijfsrestaurants in de regio [2]. Ook lokale boeren merken de gevolgen [5]. Zij leveren groenten en fruit aan cateraars die werken voor ASML [5].
Pax Silica: samenwerking of tegenwerking?
Terwijl minister Sjoerdsma in Washington de Match Act probeert tegen te houden, is Nederland ook uitgenodigd voor Pax Silica [1]. Dit is een samenwerking tussen westerse landen, Japan en Zuid-Korea om de chipindustrie te domineren [1]. Nederland moet nu kiezen: meedoen met Pax Silica of vasthouden aan het eigen exportbeleid [1]. De Match Act en Pax Silica staan op gespannen voet met elkaar [1]. Als Nederland meedoet met Pax Silica, kan dit de relatie met China schaden [1]. China is een belangrijke afzetmarkt voor ASML en andere Nederlandse bedrijven [1]. In 2025 exporteerde Nederland voor ongeveer 12 miljard euro aan goederen naar China [6].
Wat kan Nederland doen?
Minister Sjoerdsma probeert in Washington duidelijk te maken dat de Match Act schadelijk is voor Nederland [1]. Hij benadrukt dat Nederland en de EU zelf bepalen aan welke landen zij exporteren [1]. Dit principe heet landenneutraliteit [1]. Nederland heeft al eerder bezwaren geuit tegen de Match Act, maar deze zijn niet overgenomen door de VS [1]. Sjoerdsma hoopt dat persoonlijke gesprekken met Amerikaanse politici en ambtenaren meer effect hebben [1]. Ook de Europese Unie kan een rol spelen [1]. De EU heeft al laten weten dat zij de Match Act principieel afwijst [1]. Nederland kan samen met andere EU-landen druk uitoefenen op de VS [1].
Vooruitzichten: onzekerheid blijft bestaan
De uitkomst van de onderhandelingen in Washington is nog onzeker [1]. De Match Act wordt gesteund door zowel Republikeinen als Democraten in het Amerikaanse Congres [1]. Dit maakt het moeilijk voor president Trump om de wet tegen te houden [1]. Als de wet wordt aangenomen, kan ASML juridische stappen ondernemen [1]. Het bedrijf kan bijvoorbeeld naar de rechter stappen om de wet aan te vechten [1]. Ook de Nederlandse regering kan juridische stappen overwegen [1]. In de tussentijd blijft de onzekerheid bestaan voor bedrijven en werknemers in de Brainport-regio [1]. Ondernemers en werknemers hopen op een snelle oplossing, maar die is nog niet in zicht [4].