Dodelijk Hantavirus Breekt Uit Op Nederlands Cruiseschip
Eindhoven, woensdag, 6 mei 2026.
Drie mensen zijn overleden aan een uitbraak van het hantavirus op het Nederlandse cruiseschip MV Hondius. Het gaat om de zeldzame Andesvariant die als enige hantavirus van mens op mens kan overslaan. Ongeveer 150 passagiers en bemanningsleden zitten vast voor de kust van Kaapverdië, omdat het land het schip niet wil laten aanmeren. Drie zieke opvarenden werden maandag per medisch vliegtuig geëvacueerd naar Nederlandse en Duitse ziekenhuizen. Het RIVM werkt aan een plan voor de tien Nederlanders die nog aan boord zijn. De WHO bevestigt dat er geen ratten op het schip zijn, wat betekent dat het virus waarschijnlijk tussen mensen is overgedragen tijdens de reis.
Evacuatie van Zieke Opvarenden Begonnen
Drie zieke opvarenden van de MV Hondius werden maandag 5 mei geëvacueerd naar Nederlandse en Duitse ziekenhuizen [2]. Een 41-jarige Nederlander en een 56-jarige Brit met hantavirussymptomen kwamen per medisch vliegtuig naar Nederland [2]. Een 65-jarige Duitse passagier werd naar het universitair ziekenhuis van Düsseldorf gebracht [2][4]. Het LUMC in Leiden bereidt zich voor op de komst van ten minste één patiënt [2][3]. Het ziekenhuis heeft een team van minstens 30 artsen en verpleegkundigen klaarstaan voor de behandeling [3]. Een man in Zürich testte positief op de Andesvariant van het hantavirus en wordt daar behandeld [4].
Andesvariant Kan van Mens op Mens Overslaan
Het Zuid-Afrikaanse NICD heeft de Andesvariant van het hantavirus vastgesteld bij twee mensen aan boord [4]. Deze variant veroorzaakt zelden overdracht van mens op mens en verspreidde zich in Zuid-Amerika, waar de cruise in maart 2026 startte [4]. De Andesvariant is de enige hantavirus die van mens op mens kan worden overgedragen bij nauw contact [1][2]. “De meeste hantavirus-infecties worden niet van mens op mens overgedragen”, zegt Marion Koopmans, hoogleraar virologie aan het Erasmus MC [3]. De WHO meldt dat er geen ratten aan boord zijn, wat betekent dat het virus mogelijk van mens op mens is overgedragen [4]. De omstandigheden op een schip, waar mensen langere tijd dicht bij elkaar verblijven, kunnen de verspreiding vergemakkelijken [1].
Schip Koerst Naar Tenerife Ondanks Protest
Het cruiseschip MV Hondius is onderweg naar Tenerife vanaf Kaapverdië [4]. De Spaanse regering gaf groen licht voor het afmeren in Tenerife [2]. De regionale regering van de Canarische Eilanden verzet zich echter tegen de komst van het schip [2][4]. Fernando Clavijo van de regionale regering zegt dat deze beslissing “niet gebaseerd is op technische criteria en er evenmin voldoende informatie is om het publiek gerust te stellen” [4]. Inwoners van Tenerife uiten hun bezorgdheid over de komst van het schip met de woorden “WE HEBBEN DIT AL EENS MEEGEMAAKT TIJDENS CORONA” [4]. Het schip zou op 7 mei in Tenerife moeten aanmeren [4].
Nederlandse Autoriteiten Werken aan Plan
Het RIVM werkt nog aan een plan voor de tien Nederlanders die aan boord zijn [2]. “We werken nog aan een plan. Daarvoor moeten we kijken wat passend bij de situatie is”, zegt een woordvoerder van de Infectieziektebestrijding van het RIVM [2]. Buitenlandminister Tom Berendsen overlegt met de WHO en Spanje over de repatriëring van de opvarenden [2]. Nederland voelt zich “verantwoordelijk voor het schip en alle mensen die aan boord zijn”, aldus Berendsen [2]. Twee infectiologen van het RIVM zijn onderweg naar de MV Hondius om aan boord te gaan [2]. Maatregelen aan boord, zoals ‘social distancing’, zijn aanbevolen [2].
Passagiers in Quarantaine in Hun Kamers
De ongeveer 150 passagiers en bemanningsleden moeten in hun kamers blijven om de kans op verdere besmetting te beperken [5][6]. Passagier Kasem Hato vertelt: “Mensen nemen de situatie serieus, maar raken niet in paniek. Ze proberen afstand te houden en dragen mondkapjes voor de zekerheid” [2]. De Vlaamse opvarende Helene Goessaert beschrijft de situatie als zorgwekkend maar zonder paniek [4]. “Onze dagen verlopen bijna normaal, we wachten gewoon tot de autoriteiten een oplossing vinden”, zegt Hato [2]. Medische teams van Kaapverdië ondersteunen het schip [6]. Er zijn geen nieuwe symptomatische opvarenden gemeld volgens Oceanwide Expeditions [4].
Chronologie van de Uitbraak
De uitbraak begon eind april tijdens de cruise van Argentinië naar Kaapverdië [2][4]. Op 25 april overleed een Nederlandse passagier in Johannesburg, nadat zij door KLM was geweigerd vanwege haar gezondheidstoestand [2][4]. Op 26 april overleed een passagier aan boord aan het hantavirus [2]. Een dag later werd een Britse passagier ernstig ziek en opgenomen op de intensive care in Johannesburg [2]. De WHO meldde op 2 mei dat er vijf opvarenden vermoedelijk besmet waren met het virus [3]. Bij één persoon werd het hantavirus daadwerkelijk vastgesteld [3]. In totaal zijn er nu acht vermoedelijke gevallen gelinkt aan de MV Hondius, waarvan drie bevestigd [4].
Wat Is Het Hantavirus
Het hantavirus is een verzamelnaam voor een groep virussen die vooral voorkomen bij knaagdieren [1]. Besmetting bij mensen vindt plaats door contact met urine, ontlasting of speeksel van besmette dieren, meestal door het inademen van stof waarin deze resten zitten [1]. In de Amerika’s veroorzaakt het hantavirus cardiopulmonair syndroom met een sterftekans tot 50 procent [7]. In Europa en Azië veroorzaakt het hemorrhagische koorts met niersyndroom, met een sterftekans van minder dan 1 tot 15 procent [7]. Het virus werd voor het eerst ontdekt in de jaren ‘50 toen ongeveer 3.000 VN-militairen een mysterieuze besmetting opliepen bij de Hantan-rivier in Korea [3]. Er is geen specifieke behandeling voor hantavirusziekten; de behandeling richt zich op ondersteunende medische zorg [7].
Risico voor Volksgezondheid Laag
De WHO beoordeelt het algemene risico voor de volksgezondheid als laag [6]. “Gebaseerd op de huidige informatie en wat we weten over het virus uit eerdere uitbraken, is het algemene risico voor het publiek laag”, zegt Maria Van Kerkhove van de WHO [6]. Overdracht tussen mensen is ongewoon, maar beperkte verspreiding is gerapporteerd bij nauwe contacten in eerdere uitbraken [6]. Viroloog Ann Vossen schat het risico op verspreiding van mens op mens klein in [3]. Het LUMC beschouwt het hantavirus als een luchtweg-overdraagbaar virus [3]. Het ziekenhuis heeft ervaring met ernstige infectieziekten opgedaan tijdens de coronapandemie [3]. De incubatietijd van het hantavirus kan minimaal een week en tot anderhalve maand duren [3].