PvdA wil helft Brabantse gemeenten laten verdwijnen
Eindhoven, zondag, 5 april 2026.
Ward Deckers van PvdA Brabant stelt voor om de helft van alle gemeenten in de provincie op te heffen. Volgens hem moeten gemeenten minimaal 50.000 inwoners hebben om effectief te blijven. Kleine gemeenten kunnen volgens Deckers de uitdagingen op gebied van woningbouw, energiebeleid en jeugdzorg niet meer aan. Het controversiële voorstel zou gemeenten zoals Vught, Loon op Zand en verschillende Eindhovense randgemeenten kunnen treffen. Deckers erkent dat zijn idee gevoelig ligt maar noemt het ‘hard nodig’ voor de toekomst van Brabant.
Deckers gooit knuppel in hoenderhok
Ward Deckers kondigde zijn voorstel zaterdag aan en weet dat zijn uitspraak gevoelig ligt [1]. “Ik gooi de knuppel nu maar in het hoenderhok”, zegt de PvdA-fractievoorzitter [1][2]. Hij noemt zijn plan niet populair maar wel noodzakelijk [2]. Deckers wil dat partijen kritisch kijken naar wat gemeenten nog zelf kunnen en waar dienstverlening beter kan [2]. Hij ziet nu een kans om gemeentelijke herindelingen op de agenda te zetten omdat gemeenten bezig zijn met coalitievorming na de verkiezingen [2]. Volgens Deckers kunnen vooral kleine gemeenten de toekomende uitdagingen niet meer aan [1][2].
Welke taken worden te zwaar voor kleine gemeenten
Kleine gemeenten worstelen volgens Deckers met complexe taken zoals woningbouw, energiebeleid, stikstofproblematiek en jeugdzorg [1][2]. Deze gemeenten hebben te weinig financiële middelen en komen niet aan voldoende gespecialiseerd personeel [3][4]. Grotere gemeenten betalen beter en hebben meer specialisten in dienst [4]. Deckers vraagt partijen om eerlijk te kijken: “wat kun je nog zelf? En waar kan de dienstverlening voor inwoners beter en slimmer?” [2]. Hij waarschuwt dat de huidige situatie niet houdbaar is [2].
Concrete fusievoorstellen op tafel
Het voorstel zou leiden tot fusies van Vught met Den Bosch, Veldhoven met Eindhoven, Steenbergen met Bergen op Zoom en Loon op Zand met Tilburg [2]. Ook zijn er al burgerinitiatieven om Sint-Michielsgestel op te heffen en Berlicum en Middelrode bij Den Bosch te voegen [1]. Laura van der Burgt, initiatiefnemer van zo’n burgerinitiatief, legt uit: “We zijn daar al heel erg op gericht. We gaan daar naar school, naar festivals en zwembaden, vieren er carnaval en gaan naar het theater” [1]. Deze voorstellen zouden ook gevolgen hebben voor kleinere gemeenten in de Eindhovense regio zoals Best, Son, Nuenen, Geldrop, Waalre en Oirschot [GPT].
Lokale politiek wijst fusies af
De grootste partijen in Vught en Loon op Zand zien fusie absoluut niet zitten [5]. Jos den Otter van Gemeentebelangen in Vught stelt: “Wij blijven zelfstandig” [5]. Hij voegt toe: “Samenwerken wijzen we niet van de hand, dat doen we nu ook al. Maar we hechten veel waarde aan de identiteit van onze dorpskern” [5]. Wessel van Boven, fractievoorzitter van Gemeentebelangen in Loon op Zand, is nog stelliger: “Fuseren? Zeker niet” [5]. Loon op Zand besprak in 2015 al een mogelijke fusie met Tilburg maar dat ging niet door [5].
Land van Cuijk toont dat fusie kan werken
Het kan wel werken, toont gemeente Land van Cuijk aan [5]. Deze gemeente bestaat sinds 2022 uit 33 dorpen en ontstond uit een fusie van vijf gemeenten [1][5]. Bouke van Vught, wethouder en fractievoorzitter van het CDA in Land van Cuijk, erkent: “Fuseren ligt gevoelig” en “Inwoners hebben het gevoel dat de gemeente verder van hen af komt te staan” [5]. Maar hij ziet ook voordelen: “De fusie heeft Land van Cuijk veel voordelen opgeleverd. Wat we merken is dat wij nu een veel serieuzere gesprekspartner zijn voor de provincie” [5]. De gemeente koos voor meer wethouders, waarbij iedere wethouder één gebied krijgt toegewezen [5]. Voor inwoners die verder moeten reizen naar het gemeentehuis bedacht de gemeente een thuisbrengservice [5].
Identiteit van dorpen hoeft niet te verdwijnen
Deckers benadrukt dat de identiteit van dorpen niet hoeft te verdwijnen bij herindeling [1][2]. “Als je het goed regelt, hoeft dat echt niet. Je moet oog houden voor de leefwereld van mensen en verenigingen goed ondersteunen”, zegt hij [1][2]. Hij wijst naar Land van Cuijk: “Dat zijn nog steeds 33 dorpen met een eigen identiteit” [1]. Van Vught uit Land van Cuijk adviseert andere gemeenten om op tijd van koers te veranderen: “Misschien houd je financieel nu nog de broek op, maar is dat ook zo over 10 of 20 jaar? Verander op tijd van koers, want fuseren kent een lange aanlooptijd” [5]. Inwoners vrezen wel verlies van identiteit bij gemeentelijke herindeling [2].
Provincie beslist niet over herindelingen
De provincie beslist niet over gemeentelijke herindelingen [1]. Het provinciaal bestuur kan stimuleren maar niet opleggen [4]. Gemeenten moeten zelf besluiten over fusies. Deckers roept partijen op om kritisch te kijken naar de toekomst en dienstverlening voor inwoners [2]. Het proces van gemeentelijke herindeling kent in Noord-Brabant een weg met vallen en opstaan [4]. Eind vorige eeuw deed de commissie Schampers al voorstellen tot schaalvergroting in de provincie [4].