Europa bouwt eerste fotonische chipfabriek in Eindhoven
Eindhoven, vrijdag, 13 maart 2026.
TNO en High Tech Campus Eindhoven zijn maandag begonnen met de bouw van ‘s werelds eerste industriële fabriek voor fotonische chips op 15 centimeter wafers. De 150 miljoen euro kostende fabriek moet Europa onafhankelijker maken op het gebied van geavanceerde technologie. Minister Herbert opende het project samen met Europese topbestuurders. De fabriek gaat speciale indiumfosfide chips maken voor energiezuinige AI-datacenters, 6G-netwerken en supercomputers. Na de opstartfase werken er 40 specialisten, met verdere groei verwacht. Het project verbindt onderzoek direct met productie en moet bedrijven helpen sneller door te groeien van laboratorium naar markt.
Europese Chips Act financiert strategisch project
De nieuwe fabriek krijgt haar financiering via de Europese Chips Act en vormt onderdeel van het PIXEurope consortium [1][2]. Deze investering past binnen Europa’s strategie om minder afhankelijk te worden van buitenlandse chipproductie. Het project brengt voor het eerst onderzoek en industriële productie samen op één locatie [1]. Minister Heleen Herbert van Economische Zaken benadrukt dat Nederland hiermee overgaat van kennis naar concrete toepassingen [1]. De fabriek moet Europa een sterke concurrentiepositie geven in kennis, innovatie, toeleveringsketens en eindproductie [2]. Dit is essentieel voor toekomstige Nederlandse banen en inkomsten, aldus de minister [1].
Publiek-private samenwerking bundelt expertise
Het project is een samenwerking tussen TNO, TU/e, PhotonDelta, SMART Photonics en High Tech Campus Eindhoven [1][2]. Deze combinatie brengt verschillende expertisegebieden samen onder één dak. TNO-CEO Tjark Tjin-A-Tsoi noemt het een unieke stap voor zijn organisatie [2]. “Voor het eerst bouwen we een industriële pilotlijn. Door onderzoek en productie dichter bij elkaar te brengen, versterken we Nederland’s positie in het Europese halfgeleidergebied”, zegt Tjin-A-Tsoi [1][2]. De samenwerking moet bedrijven helpen om hoogwaardige fotonische technologie sneller en efficiënter op te schalen [1].
Nieuwe technologie voor energiezuinige toepassingen
De fabriek produceert indiumfosfide fotonische chips, een technologie die licht gebruikt in plaats van alleen elektriciteit [1][2]. Deze chips maken energiezuinige AI-datacenters, 6G-netwerken, medische innovaties en supercomputers mogelijk [1][2]. Fotonische chips kunnen data veel sneller verwerken dan traditionele elektronische chips [GPT]. De fabriek werkt met 15,24 centimeter wafers, wat een grote schaal betekent voor dit type productie [1][2]. Dit is wereldwijd de eerste industriële pilotlijn specifiek voor indiumfosfide fotonische chips op deze schaal [3]. De technologie helpt de kloof tussen laboratorium en industrie te overbruggen [3].
Werkgelegenheid en economische impact voor regio
Na de opstartfase werken er ongeveer 40 specialisten in de fabriek, met verwachting van verdere groei [1][2]. Het project creëert hoogwaardige banen in de high-tech sector van Eindhoven [1]. Regeringsadviseur Peter Wennink vergelijkt de impact van geïntegreerde fotonica met de opkomst van geïntegreerde elektronica decennia geleden [2]. “Door nu te investeren in schaalbare productiecapaciteit, creëren we een ecosysteem dat de mondiale technologische richting kan helpen bepalen”, aldus Wennink [1][2]. De fabriek wordt een lanceerplatform voor Europa’s toekomstige digitale economie [2]. Dit versterkt Eindhoven’s positie als centrum voor hoogwaardige technologie.
Strategische betekenis voor Nederlandse technologie-industrie
Het project past binnen Nederland’s bredere 6G-ambities en technologische onafhankelijkheid [4]. TNO werkt al langer aan fotonische technologie en heeft eerder plannen aangekondigd voor een indiumfosfide productielijn [1]. In mei 2025 lanceerden imec en TNO al het Holst Centre Photonics Lab als voorbereiding [1]. De nieuwe fabriek bouwt voort op deze ontwikkelingen en moet Nederlandse bedrijven concurrerender maken. Minister Herbert benadrukt dat dit essentieel is voor nationale veiligheid naast economische groei [1]. De investering toont Nederland’s inzet om een leidende rol te spelen in Europa’s technologische toekomst.