ASML verhoogt chipproductie met 50 procent door lichtbron doorbraak
Veldhoven, dinsdag, 24 februari 2026.
Het Nederlandse techbedrijf ASML uit Veldhoven heeft gisteren een belangrijke doorbraak aangekondigd die de wereldwijde chipproductie kan transformeren. Het bedrijf verhoogde de kracht van zijn EUV-lichtbron van 600 naar 1000 watt, waardoor fabrieken tegen 2030 ongeveer 330 siliciumwafers per uur kunnen verwerken in plaats van de huidige 220. Deze technische prestatie wordt mogelijk gemaakt door het aantal gesmolten tindruppeltjes te verdubbelen naar 100.000 per seconde, die door een krachtige CO2-laser worden verhit tot plasma dat heter wordt dan de zon. ASML gelooft dat het zijn techniek verder kan uitbreiden naar 1500 of zelfs 2000 watt. De doorbraak komt op een cruciaal moment waarin de vraag naar computerchips blijft stijgen door kunstmatige intelligentie en Amerikaanse concurrenten proberen ASML’s monopoliepositie te doorbreken.
Technische details van de doorbraak
De doorbraak draait om het verbeteren van het meest complexe onderdeel van EUV-lithografie: het opwekken van licht met een golflengte van 13,5 nanometer [7]. ASML’s machines schieten een stroom gesmolten tindruppeltjes door een vacuümkamer, ongeveer 100.000 per seconde [1][3]. Een krachtige koolstofdioxide-laser raakt vervolgens elke druppel en verhit deze tot plasma dat heter wordt dan het oppervlak van de zon [7]. Dit plasma zendt EUV-licht uit, dat wordt opgevangen door precisie-optica van het Duitse Carl Zeiss AG en gericht op een siliciumwafer [1][7]. Het bedrijf bereikte de nieuwste vermogensverhoging door het aantal tindruppeltjes te verdubbelen en twee vormgevende laserpulsen te gebruiken in plaats van één [7]. ‘Het is geen goocheltruc waarbij we heel kort kunnen demonstreren dat het werkt’, zegt Michael Purvis, hoofdtechnoloog bij ASML [1][3]. ‘Het is een systeem dat 1000 watt kan produceren onder alle dezelfde vereisten die je bij een klant zou zien’ [1].
Impact op de Brabantse technologiesector
De doorbraak verstevigt Veldhoven’s positie als wereldwijde technologiehub en heeft directe gevolgen voor de hele regio Eindhoven [GPT]. ASML is de grootste werkgever in de Brabantse technologiesector met duizenden medewerkers in onderzoek en ontwikkeling [GPT]. Het bedrijf werkt samen met honderden lokale toeleveranciers die gespecialiseerd zijn in precisie-onderdelen en geavanceerde materialen [GPT]. De verhoogde productiecapaciteit van 50 procent betekent meer orders voor deze ondersteunende bedrijven in de komende jaren [1][3]. Teun van Gogh, uitvoerend vice-president voor ASML’s NXE EUV-machinelijn, benadrukt het belang van kostenverlaging: ‘We willen ervoor zorgen dat onze klanten EUV kunnen blijven gebruiken tegen veel lagere kosten’ [1][3]. De technologie-ontwikkeling trekt ook meer internationale talenten naar de regio, wat de kenniseconomie verder versterkt [GPT].
Mondiale concurrentie en geopolitieke spanning
ASML staat onder toenemende druk van Amerikaanse startups die concurrerende technologieën ontwikkelen [1][6]. Substrate, een Amerikaans bedrijf, haalde in oktober 2025 100 miljoen dollar op tegen een waardering van 1 miljard dollar [6]. Het ontwikkelt röntgenlithografie die de kosten per wafer zou kunnen verlagen van ongeveer 100.000 dollar naar minder dan 10.000 dollar tegen 2030 [6]. Ook xLight werkt aan Amerikaanse alternatieven voor ASML’s EUV-technologie met federale steun [7]. Jorge J. Rocca, professor aan Colorado State University die zich richt op lasertechnologieën, noemt ASML’s prestatie indrukwekkend: ‘Het is zeer uitdagend, omdat je veel dingen moet beheersen, veel technologieën. Wat bereikt werd - een kilowatt - is behoorlijk verbazingwekkend’ [1][3]. De Amerikaanse regering heeft samen met Nederland gewerkt om ASML’s meest geavanceerde apparatuur buiten China te houden [7]. Dit heeft Beijing ertoe aangezet om binnenlandse alternatieven te versnellen [7].
Financiële prestaties en marktpositie
ASML’s aandelen bereikten op vrijdag 22 februari een 52-weken hoogtepunt van 1.493 dollar na de aankondiging van de doorbraak [6]. De koers steeg dit jaar al met 26 procent en handelt rond de 1.470 dollar met een marktkapitalisatie van ongeveer 570 miljard dollar [6]. Het bedrijf rapporteerde een omzet van 11,4 miljard dollar in het vierde kwartaal van 2025 met brutomarges boven de 52 procent [6]. CEO Christophe Fouquet verklaarde dat ‘de laatste maanden de positieve impact van AI op de vraag van klanten naar onze geavanceerde producten hebben bevestigd, vooral voor onze EUV-systemen’ [6]. ASML verwacht dat de EUV-inkomsten in 2026 ‘aanzienlijk zullen stijgen’ [6]. Het bedrijf is de enige leverancier van commerciële EUV-lithografiemachines wereldwijd, essentieel voor het produceren van de meest geavanceerde chips [7].
Toekomstplannen en verdere ontwikkeling
ASML gelooft dat de technieken voor 1000 watt verdere vooruitgang mogelijk maken [1][7]. Purvis ziet ‘een redelijk duidelijk pad naar 1500 watt, en geen fundamentele reden waarom we niet naar 2000 watt zouden kunnen gaan’ [1][4][7]. Het bedrijf plant verschillende nieuwe systemen voor de komende jaren: de Low-NA Twinscan NXE:4000F lithosysteem met meer dan 250 wafers per uur is gepland voor 2027 [4]. De NXE:4200G met een productiviteit van meer dan 280 wafers per uur komt in 2029 [4]. Voor High-NA systemen plant ASML de Twinscan EXE:5200C met meer dan 185 wafers per uur output voor 2027, gevolgd door de EXE:5400D met meer dan 195 wafers per uur in 2029 [4]. Het bedrijf heeft nog niet bekendgemaakt hoe het zijn 1000W EUV-lichtbron zal integreren in zijn Low-NA EUV en High-NA EUV routekaarten [4]. De verhoogde capaciteit moet helpen bij het aanpakken van leveringsknelpunten in de AI-sector [5].