Best heeft nog geen opvang maar moet 177 asielzoekers huisvesten

2026-06-10 gemeentenieuws

Best, woensdag, 10 juni 2026.
Gemeente Best heeft tot 1 juli 2027 de tijd om 177 opvangplekken voor asielzoekers te regelen, maar heeft er tot nu toe nog geen enkele gerealiseerd. Dat blijkt uit een update die de gemeente dinsdag 9 juni publiceerde. Alternatieve oplossingen zoals flexwoningen blijken niet haalbaar, en geplande nieuwbouwprojecten in de stationsomgeving en Steegsche Velden West gaan niet snel genoeg. Het college wil nu snel met de gemeenteraad om de tafel, want als Best niets doet, kan de landelijke overheid de gemeente onder toezicht stellen. Best is niet de enige: landelijk weigeren zeven gemeenten asielopvang en dertien andere gemeenten willen alleen het wettelijk minimum doen, blijkt uit analyse van meer dan honderd coalitieakkoorden door Trouw.

Deadline nadert: 177 plekken, nul gerealiseerd

De gemeente Best heeft op dit moment nog geen enkele opvangplek voor asielzoekers gerealiseerd, terwijl de wettelijke taak is vastgesteld op 177 plekken [1]. De landelijke overheid eist dat deze plekken uiterlijk op 1 juli 2027 beschikbaar zijn [1]. Dat betekent dat Best in iets meer dan een jaar tijd 177 opvangplekken uit de grond moet stampen. De spreidingswet — de wet die gemeenten verplicht asielzoekers op te vangen — is in 2024 van kracht geworden [1][5]. De gemeente heeft geen keuze in deze taak: de wet legt deze verplichting op aan alle 342 Nederlandse gemeenten [1][3]. Als Best niets doet, kan de landelijke overheid ingrijpen en de gemeente onder toezicht stellen [1]. Het college van burgemeester en wethouders wil daarom op korte termijn met de gemeenteraad in gesprek [1].

Alternatieve plannen lopen op niets uit

In 2025 ontstond er onrust in Best over een mogelijke opvanglocatie aan de Hooiweg [1]. De gemeenteraad nam toen een motie aan — een officiële opdracht aan het college — om te onderzoeken of er kleinschaligere oplossingen mogelijk waren [1]. Daarbij werd gedacht aan flexwoningen: tijdelijke, goedkoop te bouwen huizen die ook als opvang kunnen dienen [1]. Maar uit het onderzoek blijkt nu dat flexwoningen niet haalbaar zijn [1]. Ook de versnelde woningbouwprojecten in de stationsomgeving van Best en in Steegsche Velden West gaan niet snel genoeg om op korte termijn bij te dragen aan de opvangtaak [1]. Het college stelt vast dat de uitgangspunten die de gemeenteraad in september 2024 vaststelde, achteraf botsen met de opdracht uit de motie [1]. Daarmee is de gemeente Best terug bij af: er is nog geen locatie en de klok tikt.

Wat de spreidingswet inhoudt voor inwoners van Best

De spreidingswet verdeelt de opvang van asielzoekers over alle Nederlandse gemeenten naar rato van het aantal inwoners [GPT]. Dat betekent: hoe groter de gemeente, hoe meer opvangplekken ze moet leveren. Voor Best, een gemeente in de provincie Noord-Brabant met meerdere dorpskernen waaronder Best, Aarle en Liempde [alert! ‘De bronnen noemen geen specifieke dorpskern als beoogde locatie voor de opvang; dit is algemene context over de gemeente’], komt dat neer op 177 plekken voor de periode 2026 tot 2028 [1]. De gemeente moet die plekken op één of meerdere locaties binnen haar grenzen realiseren [1]. Welke specifieke dorpskern of locatie uiteindelijk wordt aangewezen, is op dit moment nog niet bekend [1]. Het college bespreekt dit binnenkort met de gemeenteraad [1].

Dreiging van rijkstoezicht als stok achter de deur

Als de gemeente Best de deadline van 1 juli 2027 niet haalt, kan de landelijke overheid ingrijpen [1]. Dat ingrijpen heet ‘onder toezicht stellen’: de rijksoverheid neemt dan de beslissingsbevoegdheid van de gemeente over en wijst zelf een locatie aan [1][GPT]. Commissaris van de Koning Wouter Kolff in Zuid-Holland waarschuwde gemeenten in zijn provincie al eerder dat Den Haag gemeenten die de wet niet naleven binnen enkele maanden zal dwingen om mee te werken [3]. Kolff zei hierover: “De spreidingswet is er en die geldt. We kunnen de btw op winkels ook niet afschaffen, dan krijgen we een gekke toestand. De spreidingswet is ook democratisch tot stand gekomen” [3]. Hoewel deze uitspraak betrekking heeft op Zuid-Holland, geldt dezelfde logica voor gemeenten als Best [3][GPT]. De provincie Noord-Brabant heeft vergelijkbare bevoegdheden noch mogelijkheden om zelf boetes op te leggen [alert! ‘De bron over boetes en bevoegdheden noemt expliciet Zuid-Holland; voor Noord-Brabant is dit niet bevestigd in de beschikbare bronnen’].

Best staat niet alleen: landelijk verzet groeit

Best is geen uitzondering in Nederland. Uit een analyse van meer dan honderd coalitieakkoorden na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 blijkt dat zeven gemeenten asielopvang ronduit weigeren [5]. Dertien andere gemeenten zeggen alleen het wettelijk minimum te willen doen [5]. Tot de weigeraars behoren onder meer Maassluis, Nieuwkoop, Rijswijk, Midden-Delfland, Oldenzaal, Borne en Zandvoort [5]. De coalitie van Rijswijk stelde het zo: “We doen alleen dat wat wettelijk moet en onvermijdelijk is” [5]. Wethouder Marc Weterings van Rijswijk wees erop dat zijn gemeente al tien jaar lang opvang heeft verzorgd aan de Lange Kleiweg, en dat het nu de beurt is aan anderen: “Ruim 100 van de 342 gemeenten hebben nog nooit wat gedaan” [3]. Landelijk gezien heeft ruim 100 van de 342 Nederlandse gemeenten tot nu toe nooit asielopvang verzorgd [3].

Coalitieakkoorden botsen met landelijk beleid

De weigerende gemeenten worden gedomineerd door lokale VVD-fracties, zo blijkt uit de analyse van Trouw [5]. Dit botst met het landelijke beleid van minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie [5]. In Maassluis zetten Leefbaar Maessluys en de VVD de tijdelijke opvang op twee boten stop en zetten zij in op nul opvangplekken [5]. De coalitie zei hierover: “Wij vinden verdere asielopvang in Maassluis niet in het belang van de stad en haar inwoners” [5]. In de week van 1 juni 2026 liet burgemeester Jack de Vries van Maassluis weten het niet eens te zijn met de asielplannen van zijn eigen coalitie [5]. Lokale CDA-fracties in onder meer Oldenzaal en Borne steunen eveneens akkoorden die de spreidingswet minimaliseren [5]. Oldenzaal claimt geen geschikte locatie te hebben, Borne overweegt juridische stappen [5].

Waar inwoners van Best meer informatie kunnen vinden

De gemeente Best heeft op dinsdag 9 juni 2026 een update gepubliceerd over de stand van zaken rondom de asielopvang en de uitwerking van de motie [1]. Inwoners kunnen deze informatie lezen op de gemeentelijke website [1]. Het college kondigt aan op korte termijn met de gemeenteraad in gesprek te gaan over de verdere stappen [1]. Wanneer er een concrete locatie of planning bekend is, zal de gemeente dit via de eigen website bekendmaken [1][alert! ‘De bron noemt geen specifiek communicatiekanaal buiten de website; verdere kanalen zijn niet bevestigd’].

Bronnen

asielopvang spreidingswet