ASML start deze maand al met bouw nieuwe campus

2026-03-13 economie

Eindhoven, vrijdag, 13 maart 2026.
Chipmachinefabrikant ASML begint nog deze maand met de eerste bouwvoorbereidingen voor een gigantische nieuwe campus in Eindhoven-Noord. Het bedrijf kreeg dinsdag een zeldzame stikstofvergunning van de provincie Noord-Brabant, ondanks de strenge milieuwetgeving. De gemeenteraad stemde dinsdagavond ook in met het plan. De campus moet over tien jaar plaats bieden aan 20.000 medewerkers, wat de werkgelegenheid in de regio verdubbelt. ASML compenseert de milieuschade door bossen in de Kempen te herstellen. De eerste 5.000 werknemers kunnen in 2028 aan de slag op het nieuwe terrein bij Eindhoven Airport.

Achtergrond: Van intentieverklaring tot definitieve goedkeuring

De nieuwe campus is het resultaat van een langdurig proces dat begon in april 2024 [1][2]. ASML tekende toen een intentieverklaring met de gemeente Eindhoven voor uitbreiding op de Brainport Industries Campus [1][2]. Begin 2025 luidde ASML-topman Christophe Fouquet nog de noodklok over stroomtekorten en stikstofproblemen die de vergunning blokkeerden [1]. Vier weken geleden sloten ASML, de regio en het kabinet de ‘Beethovendeal’, waarbij zij samen 2,5 miljard euro investeerden in wegen, openbaar vervoer, opleidingen voor techwerkers en woningbouw [1]. Dinsdag 9 maart gaf de Eindhovense gemeenteraad definitief groen licht voor het omgevingsplan en de onteigening van gronden [1][3]. Op diezelfde dag verleende de provincie Noord-Brabant de cruciale stikstofvergunning [1][4].

Zeldzame stikstofvergunning door speciale regeling

De provincie Noord-Brabant gebruikte de ADC-toets om ASML’s stikstofvergunning goed te keuren ondanks de strenge milieuwetgeving [4][6]. Deze speciale regeling geldt alleen bij gevallen van extreem groot belang [1]. Gedeputeerde Saskia Boelema verklaarde dat er geen alternatieven waren en dat er dwingende redenen van groot openbaar belang bestonden [8]. “Eigenlijk is maar heel beperkt compensatie nodig”, aldus Boelema [1]. Sinds eind 2024 worden nauwelijks vergunningen verleend voor projecten die stikstofuitstoot veroorzaken bij beschermde Natura 2000-gebieden [8]. ASML moet de milieuschade compenseren door terreineigenaren in de Kempen te betalen voor het planten van bomen en het afplaggen van grond [1].

Bouwstart binnen dagen na vergunning

ASML plant om binnen een week na 11 maart de eerste graafmachines het terrein op te laten rijden [1]. De bouw van het eerste gebouw op de campus start na de zomer van 2026 [2][4]. Dit tempo is voor Nederlandse begrippen ongekend snel [1]. De nieuwe campus komt op de Brainport Industries Campus Noord, nabij Eindhoven Airport en de snelweg A58 [8]. Over twee jaar moeten de eerste techwerkers op het terrein aan de slag gaan [1]. De campus moet in tien jaar tijd uitgroeien tot een werkplek voor 17.000 mensen [1][6].

Onteigening van laatste grondeigenaren

De Eindhovense gemeenteraad stemde dinsdag met 35 tegen 6 stemmen in met het plan [3][8]. Zes van de negen grondeigenaren hebben al een bod geaccepteerd voor hun land [2]. De gemeente krijgt toestemming om de overige drie eigenaren via de rechtbank te dwingen hun grond te verkopen [2][3]. Een familielid van een eigenaar klaagde over de druk: “Als particuliere eigenaar kom je al snel aan de zijlijn te staan. De communicatie voelt onpersoonlijk, bureaucratisch en onder merkbare druk” [3]. De gemeente betaalde meer dan een miljoen euro voor een ‘eenzaam huis’ op het geplande campusterrein, dat gesloopt wordt [3].

Politieke weerstand vanwege druk op voorzieningen

Niet alle raadsleden stemden zonder voorbehoud in met de plannen [2]. SP-raadslid Jannie Visscher stemde tegen en waarschuwde: “Een positieve ASML-beslissing leidt tot ongekende groei in onze regio. De SP wil niet dat dit ten koste gaat van de huidige inwoners” [3][4]. VVD-raadslid Ceciel van Bergeijk noemde de economische belangen te belangrijk om anders te stemmen [3]. Verschillende partijen uitten zorgen over de druk op de regio door de komst van tienduizenden nieuwe inwoners en werknemers [2]. De komst van 20.000 werknemers met gezinnen legt een zware druk op infrastructuur, zorg en onderwijs in de regio [7].

Stroomvoorziening en infrastruuctuur worden aangepakt

Voor de nieuwe campus moet de stroomvoorziening flink worden uitgebreid [1]. Uiterlijk begin 2028 ligt er een hoogspanningskabel naar het stroomstation in Best, waarna Enexis een kabel uitrolt naar de ASML-campus [1]. TenneT moet voldoende elektriciteitsvoorziening voor de nieuwe ASML-locatie garanderen [4]. De uitstoot door transport wordt zeven keer hoger geschat dan die van de fabrieksprocessen zelf [6]. ASML wil de afritten van de N2 richting Veldhoven aanpakken om de verkeersdruk te verlichten, maar krijgt hiervoor geen toestemming [7]. Er is behoefte aan betere openbaar vervoer trajecten naar de verschillende campussen en fatsoenlijke fietspaden [7].

Woningmarkt onder druk door internationale werknemers

De komst van 20.000 hooggekwalificeerde internationale werknemers legt extra druk op de woningmarkt in de regio [7]. De gemiddelde prijs per vierkante meter bedraagt in Eindhoven €4.446, in Veldhoven €4.546 en in Best €4.210 [7]. Een modaal starterssalaris is vaak niet voldoende om in de regio Eindhoven te huren of kopen [7]. De 30%-regeling voor ASML-werknemers drijft de vastgoedprijzen op en ontwricht de regio tot aan Vlaanderen [7]. ASML hielp in 2024 met 1.085 sociale huurwoningen en wil tot 2040 investeren in de bouw van 25.000 woningen [7]. Het bedrijf staat garant voor de financiering van ongeveer 1.000 woningen [7].

Campus versterkt positie Brainport Eindhoven

De nieuwe campus moet de positie van Brainport Eindhoven in de wereldwijde chipwaardeketen versterken [5]. ASML heeft ongeveer 23.000 werknemers in Nederland en is gevestigd in Veldhoven [4]. Verdere groei op de huidige locatie in Veldhoven is beperkt [2]. De nieuwe campus moet uiteindelijk plaats bieden aan 20.000 ASML-werknemers, wat het huidige personeelsbestand in de regio verdubbelt [2][5]. Toeleveranciers zullen naar verwachting tienduizenden extra banen creëren [2]. Ondanks korte-termijn herstructurering waarbij 1.700 banen verdwijnen, signaleert deze stap een langetermijn-investering in Nederland [5][7].

Bronnen

ASML campus Eindhoven-Noord