Eindhoven krijgt 25.000 euro boete voor heimelijk onderzoek moskeeën
Eindhoven, dinsdag, 24 februari 2026.
De gemeente Eindhoven moet 25.000 euro boete betalen voor het illegaal verzamelen van privégegevens over de islamitische gemeenschap in 2018. De Autoriteit Persoonsgegevens legde de boete op omdat de gemeente zonder toestemming gevoelige informatie zoals religie en namen van moskeebestuurders liet onderzoeken. Burgemeester Dijsselbloem erkent dat het onderzoek het vertrouwen heeft geschaad en stigmatiserend werkte. De gemeente heeft het rapport inmiddels vernietigd en wil samen met de moskeeën werken aan herstel van vertrouwen. Negen andere gemeenten kregen dezelfde boete voor vergelijkbare onderzoeken naar islamitische gemeenschappen.
Onderzoek naar islamitische gemeenschap zonder toestemming
De gemeente Eindhoven liet in 2018 een krachtenveldanalyse uitvoeren binnen de islamitische gemeenschap zonder de betrokkenen te informeren [1]. Het onderzoeksbureau Nuance door Training en Advies (NTA) verzamelde gevoelige persoonsgegevens zoals religie en namen van bestuursleden van moskeeën [1]. De gemeente besloot tot dit onderzoek op advies van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) [1]. De aanleiding waren internationale ontwikkelingen zoals de oorlog in Syrië vanaf 2011 en zorgen over uitreizigers naar Syrië en Irak die zich aansloten bij IS [1]. Het onderzoek vond plaats zonder juridische grondslag voor het verwerken van deze bijzondere persoonsgegevens [1]. De gemeente vernietigd het rapport in april 2022 nadat duidelijk werd dat het bezit van deze gegevens onrechtmatig was [1].
Burgemeester biedt excuses aan voor stigmatisering
Burgemeester Dijsselbloem erkende de fout en bood op 20 oktober 2021 excuses aan voor het uitvoeren van de krachtenveldanalyse [1]. “Ik betreur het dat we de krachtenveldanalyse in 2018 hebben laten uitvoeren. Het onderzoek heeft het vertrouwen geschaad en stigmatiserend gewerkt naar de Islamitische gemeenschappen en dat had nooit gemogen,” zegt Dijsselbloem [1]. De burgemeester benadrukt dat Eindhoven de afgelopen jaren intensief heeft gewerkt aan het herstel van vertrouwen met de moskeeën via regelmatige gesprekken en persoonlijke ontmoetingen [1]. Het college van Burgemeester en Wethouders heeft de moskeebesturen geïnformeerd over de context van deze analyse [1]. Met het betalen van de boete wil de gemeente de excuses kracht bijzetten en een einde maken aan de jarenlange procedure [1].
Autoriteit start onderzoek na NRC-publicatie
De Autoriteit Persoonsgegevens startte het onderzoek naar Eindhoven na een artikel in NRC Dagblad uit oktober 2021 [1]. Het NRC-artikel met de titel ‘Undercover naar de moskee’ onthulde dat verschillende gemeenten onderzoeken hadden laten uitvoeren naar islamitische gemeenschappen zonder hen daarover te informeren [1]. De privacytoezichthouder onderzocht in 2023 alle gemeenten die een krachtenveldanalyse hadden laten uitvoeren in de periode 2016-2021 [1]. De Autoriteit Persoonsgegevens maakte op 5 februari 2026 bekend dat Eindhoven een boete van 25.000 euro krijgt [1]. Naast Eindhoven kregen negen andere gemeenten eenzelfde boete van de Autoriteit Persoonsgegevens voor vergelijkbare onderzoeken [1].
Gemeente verscherpt procedures voor toekomstige onderzoeken
Eindhoven heeft na 2018 meer kennis en ondersteuning over de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en privacyvraagstukken aanwezig [1]. De gemeente heeft interne procedures aangescherpt voor het omgaan met onderzoeken die persoonsgegevens bevatten [1]. Eindhoven voert extra AVG-controles in en zorgt dat toekomstige onderzoeken alleen plaatsvinden met een duidelijke juridische grondslag [1]. De gemeente houdt dit beter in de gaten om fouten in de toekomst te voorkomen [1]. Het doel is om samen met de islamitische gemeenschap te blijven werken aan een gezamenlijke toekomst [1].