Eindhoven meet luchtkwaliteit met slimme sensoren voor gezondere lucht
Eindhoven, woensdag, 14 januari 2026.
De gemeente Eindhoven gebruikt nieuwe datatechnologie om precies te zien waar inwoners vervuilde lucht inademen. Het DynaPopeX-project plaatst meetboxjes op lantaarnpalen en analyseert fietsroutes om gezondheidsrisico’s in kaart te brengen. Wethouder Rob Gerardts waarschuwt dat veertig jaar dagelijks fietsen door vervuilde lucht gevolgen heeft voor je gezondheid. De stad kan nu gerichte maatregelen nemen in buurten waar de luchtvervuiling het hoogst is. Het project helpt Eindhoven beslissen waar geen nieuwe woningen mogen komen en welke fietsroutes het gezondst zijn.
Vijf partners werken samen aan betere luchtmeting
Het DynaPopeX-project is een samenwerking tussen de gemeente Eindhoven, TNO, Zicht op Data, TU/e en Fontys binnen Eindhoven Engine [1]. Het project wordt gefinancierd met Regio Deal-gelden [1]. De gemeente werkte al vijf jaar samen met TNO aan een regionaal meetnetwerk in Zuidoost-Brabant [1]. Rob Gerardts, afdelingshoofd Gezonde en Fysieke Leefomgeving bij de gemeente Eindhoven, legt uit waarom actie nodig was: “We moesten in actie komen. Maar we wilden niet alleen een norm afvinken, het gaat om gezondheid” [1]. De WHO-richtlijnen uit 2021 zorgden ervoor dat Eindhoven actie ondernam voor betere luchtkwaliteit [1].
Meetboxjes en data geven preciezer beeld van vervuiling
Het project gebruikt data van meetboxjes op lantaarnpalen, luchtkwaliteitsmodellen, fietsroutes en crowdmetingen [1]. Het doel is om gebieden te vinden waar inwoners hoge concentraties fijnstof en stikstofdioxide inademen [1]. Fred Hartendorf van TNO zegt dat de data steeds beter wordt: “We weten hierdoor steeds meer. De datasets worden verfijnder, waardoor je veel beter kunt inzoomen op waar de pijn zit” [1]. Luchtkwaliteit volgt vaste patronen volgens Hartendorf: “De concentraties stijgen in de ochtend, zakken daarna weg, en pieken later opnieuw” [1]. Deze informatie helpt de stad om gerichte maatregelen te nemen.
Nieuwe inzichten veranderen stadsplanning
De Omgevingsvisie van Eindhoven gebruikt nu inzichten uit de data-analyse [1]. De stad plant ‘groene wiggen’ en vermijdt woningbouw op zwaar vervuilde plekken [1]. Gerardts legt uit hoe de data helpt bij het maken van keuzes: “Met deze informatie kunnen we veel beter bepalen waar we moeten beginnen. In sommige buurten ligt de blootstelling aan vervuilde lucht hoger dan in andere. Met deze data kunnen we daar sneller op inspelen” [1]. Eindhoven werkt ook aan schonere lucht met een zero-emissiezone binnen de ring [1].
Gezondere fietsroutes door slimme data
Het project helpt inwoners betere keuzes maken voor hun dagelijkse routes [1]. Gerardts waarschuwt voor de gevolgen van lange blootstelling: “Als je weet dat mensen elke dag dezelfde route fietsen, en je weet hoe de luchtkwaliteit daar op verschillende momenten is, dan kun je beslissen of dat wel de gezondste route is. Want als je veertig jaar lang door die vervuiling fietst, heeft dat impact op je gezondheid” [1]. De gemeente kan nu advies geven over welke fietsroutes op welke tijdstippen het gezondst zijn. Voor meer informatie over het project kunnen inwoners contact opnemen met de gemeente Eindhoven via de officiële website.