Van Gogh schilderde drie werken op één doek
Nuenen, maandag, 16 februari 2026.
Onderzoekers ontdekten dat Vincent van Gogh drie verschillende schilderijen maakte op hetzelfde doek. Onder het bekende werk ‘Populieren bij Nuenen’ verbergen zich twee eerdere versies. In juli 1884 schilderde Van Gogh eerst een maanverlichte kerk met kerkhof. Een jaar later hergebruikte hij het doek voor een herfstlandschap met populieren. In 1886 werkte hij het opnieuw bij met helderdere kleuren uit zijn Parijse periode. Het Boijmans Van Beuningen Museum toont nu het gerestaureerde werk na vier jaar onderzoek. De ontdekking laat zien hoe Van Gogh doeken hergebruikte vanwege beperkte middelen en zijn artistieke ontwikkeling van donkere naar lichtere kleuren.
Röntgenbeelden onthullen verborgen lagen
Röntgenbeelden maken de oorspronkelijke compositie van Van Gogh zichtbaar onder het oppervlak van het doek [2]. Conservatoren werkten vier jaar aan het onderzoek en de restauratie van ‘Populieren bij Nuenen’ [2]. Het kwetsbare, gebarsten verfoppervlak en oude vernis vereisten gedetailleerde behandeling [2]. Door deze zorgvuldige restauratie verschijnt het herfstlandschap nu helderder dan het in decennia is geweest [2]. De ontdekkingen werpen nieuw licht op hoe Van Gogh werkte en zijn materialen hergebruikte [2].
Van donker naar licht: artistieke ontwikkeling
Van Gogh verschoof zijn palet van bruin in plaatsen zoals Nuenen naar overweldigend geel in Arles [1]. De schilder raakte bezeten van de kleur geel nadat hij zijn vroege schilderijen als te somber beschouwde [1]. De synthetische verfindustrie met cadmium- en chroomgeel hielp Van Gogh bij deze transformatie [1]. In januari 1889 schreef Van Gogh aan zijn broer Theo over de energie die nodig is om goudkleuren en bloementinten te harmoniëren [1]. Het Van Gogh Museum in Amsterdam toont kunstwerken waarin geel een hoofdrol speelt als belichaming van het moderne levensgevoel [1].
Praktische keuzes van een kunstenaar
Het hergebruiken van doeken was een praktische keuze voor Van Gogh, die vaak werkte met beperkte middelen [2]. Deze werkwijze illustreert zowel de evolutie van zijn artistieke zorgen als de praktische realiteit van de negentiende-eeuwse kunstpraktijk [2]. De transformatie van het ene geschilderde tafereel naar het andere toont Van Goghs ontwikkeling als kunstenaar [2]. Het gerestaureerde werk is nu te zien in het Boijmans Van Beuningen Museum in Rotterdam [2].