Filosoof: Eindhoven heeft geen Rijksmuseum-filiaal nodig
Eindhoven, maandag, 29 december 2025.
Cultuurfilosoof Koert van Mensvoort vergelijkt een Rijksmuseum-dependance in Eindhoven met het plaatsen van een Ajax-oefenveld in een stad die al PSV heeft. Hij stelt dat Eindhoven zijn eigen culturele identiteit moet behouden en zich moet richten op nieuwe meesters en innovatie, zoals tijdens Dutch Design Week. Van Mensvoort pleit ervoor dat de technologiestad haar eigen culturele koers vaart in plaats van oude kunst uit Amsterdam te importeren. De discussie ontstond na plannen voor museumuitbreidingen buiten de hoofdstad die eerder deze maand werden aangekondigd.
Voetbalmetafoor illustreert culturele standpunt
Van Mensvoort gebruikt een voetbalvergelijking om zijn punt te maken over culturele onafhankelijkheid [1]. “Het zou raar zijn als er in Eindhoven een oefenveld kwam van Ajax als die stad zelf PSV al heeft”, schrijft hij op zaterdag 28 december [4]. “Zo is het ook onnodig dat het Rijksmuseum een Eindhovense dependance opent” [4]. Deze metafoor benadrukt volgens de filosoof waarom Eindhoven zijn eigen culturele pad moet bewandelen. De stad heeft al een sterke identiteit in technologie en design [1]. Het importeren van cultuur uit Amsterdam past niet bij deze eigenstandige positie [1].
Rijksmuseum-plannen kosten tientallen miljoenen
Op woensdag 11 december werd het plan gepresenteerd voor een Rijksmuseum dependance in Eindhoven [4]. Het project krijgt een kostprijs van minstens 80 miljoen euro [4]. De plannen volgen het model van internationale musea zoals Tate, Guggenheim en Louvre die ook filialen openen [1]. Het Nationaal Museumcongres vond recent plaats in Eindhoven vanwege de visie van de stad op musea in de 21e eeuw [1]. Brainport-bedrijven investeren positief in cultuur, maar de focus moet liggen op het bouwen van een lokaal cultureel ecosysteem [1]. Van Mensvoort ziet de Rijksmuseum-dependance als ambivalent voor een stad die voorloopt in technologie en maakcultuur [1].
Focus op nieuwe meesters in plaats van oude kunst
Eindhoven moet zich richten op het creëren van toekomstig erfgoed en het tonen van nieuwe meesters [1]. De stad heeft de kans om “nieuwe meesters” te showcasen en de toekomst van cultuur te sturen, in plaats van het verleden te importeren [1]. Van Mensvoort pleit voor ruimtes waar makers, ontwerpers en denkers kunnen experimenteren met nieuwe vormen, technologieën en ideeën [1]. Deze experimenten moeten gaan over menselijkheid, natuur en cultuur in het tijdperk van AI en klimaatverandering [1]. Het artikel benadrukt het belang van cultureel zelfrespect en het idee dat sterke steden hun eigen iconen bouwen [1]. De tekst pleit voor een culturele koers die past bij Eindhoven, niet in oppositie tot het Rijksmuseum, maar als aanvulling [1].
Dutch Design Week als voorbeeld van lokale kracht
Dutch Design Week toont volgens Van Mensvoort aan hoe Eindhoven excelleert in innovatie en nieuwe vormen van cultuur [1]. Deze jaarlijkse manifestatie bewijst dat de stad sterke eigen culturele initiatieven kan ontwikkelen [1]. In plaats van oude meesters te kopiëren, kan Eindhoven zich onderscheiden door eigentijdse creativiteit [1]. De stad staat bekend als voorloper in technologie, design en maakcultuur [1]. Deze reputatie vormt volgens de filosoof een solide basis voor culturele ontwikkeling [1]. Van Mensvoort stelt dat Eindhoven zijn culturele ambitie en autonomie moet behouden [1].