ASML Veldhoven wordt knelpunt in wereldwijde AI-race

2026-04-19 economie

Veldhoven, zondag, 19 april 2026.
Het Nederlandse ASML in Veldhoven vormt het grootste knelpunt in de wereldwijde productie van AI-chips. Het bedrijf heeft zijn omzetprognose verhoogd naar 36-40 miljard euro, terwijl klanten voor geheugenchips al uitverkocht zijn voor 2026. ASML’s lithografiemachines kosten meer dan 400 miljoen euro per stuk en zijn essentieel voor het maken van de meest geavanceerde chips die AI-systemen nodig hebben. De wachtlijst voor deze machines loopt al jaren vooruit, waardoor techgiganten als TSMC en Samsung vechten om productiecapaciteit.

Geheugenchipafdeling overtreft logica-chips voor het eerst

ASML’s verkoop aan geheugenproducenten is in het eerste kwartaal van 2026 voor het eerst groter geworden dan aan logica-chipmakers [1]. Geheugensystemen vormden 51 procent van ASML’s verkoop in het eerste kwartaal, terwijl logica-ontwerpen 49 procent uitmaakten [1]. Deze verschuiving toont de explosieve groei van de vraag naar geavanceerd geheugen voor AI-toepassingen. Zuid-Koreaanse bedrijven zoals Samsung en SK Hynix gebruiken ASML’s machines voor HBM3E, HBM4 en HBM4E geheugen [1]. Deze chips voeden krachtige AI-processors van NVIDIA en AMD [1]. ASML’s CEO Christophe Fouquet meldt dat vraag naar geavanceerde logica- en geheugenchips blijft groeien door AI-infrastructuur investeringen [1].

EUV-machines blijven cruciale bottleneck

ASML’s extreme ultraviolet lithografie machines vormen het grootste knelpunt in de AI-chipproductie [2]. Deze machines kosten meer dan 400 miljoen euro per stuk en zijn essentieel voor het maken van de meest geavanceerde chips [3]. Het orderboeek van ASML staat al jaren vol omdat elke machine maanden duurt om te bouwen en af te stellen [4]. EUV-technologie vormde 66 procent van ASML’s omzet in het eerste kwartaal van 2026, tegenover 48 procent in het vierde kwartaal van 2025 [1]. ASML plant dit jaar 60 Low NA EUV-scanners te leveren en volgend jaar 80 [5]. CEO Fouquet zegt dat het bedrijf in 2027 mogelijk 80 van zijn low NA EUV-machines kan leveren als de klantvraag dit ondersteunt [3].

ASML start samenwerking met AI-bedrijf Mistral

ASML heeft een partnerschap aangekondigd met het Franse AI-bedrijf Mistral AI om kunstmatige intelligentie in te zetten bij het verbeteren van lithografiesystemen [6]. De samenwerking moet de prestaties van lithografiesystemen verbeteren, de tijd tot marktintroductie verkorten en ontwikkelingskosten verlagen [6]. Roger Dassen van ASML meldt dat het bedrijf AI inzet in zijn systemen, software en diensten om innovatie te versnellen [6]. De eerste resultaten tonen sterkere systeemprestaties en snellere ontwikkelingscycli [6]. ASML ziet zichzelf als een belangrijke speler die helpt bepalen wat er komt in de AI-ontwikkeling [6]. Het bedrijf steunt klanten bij het waarmaken van AI’s beloftes [6].

Regionale verkoop verschuift van China naar Zuid-Korea

Zuid-Korea leidde ASML’s regionale verkoop in het eerste kwartaal met 45 procent, gevolgd door Taiwan met 23 procent [1]. China vormde 19 procent van de verkoop en de Verenigde Staten 12 procent [1]. Dit is een grote verandering ten opzichte van het vierde kwartaal van 2025, toen China nog 36 procent van de verkoop vormde [1]. ASML’s aandelen daalden begin april met 6,5 procent vanwege zorgen over dalende verkoop aan China [3]. Het bedrijf levert EUV- en DUV-systemen aan grote chipmakers zoals Samsung, TSMC, SMIC en Intel [1]. ASML verhoogde zijn netto systeemverkoop naar 6,3 miljard euro in het eerste kwartaal, waarbij EUV-technologie 66 procent bijdroeg [1].

Lokale impact op Brabantse high-tech sector

ASML’s groei versterkt de positie van de Brabantse high-tech sector als wereldwijde speler in de AI-revolutie [GPT]. Het bedrijf in Veldhoven vormt een cruciale schakel tussen AI-ontwikkeling en chipproductie [5]. Experts noemen ASML’s vestiging het knelpunt met een postcode in de wereldwijde AI-keten [5]. De vraag naar ASML’s machines overtreft het aanbod, waardoor klanten hun uitbreidingsplannen versnellen [7]. ASML plant nieuwe machines te introduceren: de NXE:4200G Low-NA systemen met 300+ wafers per uur tegen 2029-2030 [1]. Ook komt er een EXE:5200D High-NA EUV systeem met 175+ wafers per uur voor sub-2 nanometer chips [1]. Het bedrijf wil de chipproductie tegen 2030 met 50 procent verhogen door het vermogen van lichtbronnen met 66 procent te verhogen [1].

Bronnen

ASML Veldhoven AI technologie