Nuenens kerkje waar Van Gogh schilderde viert 200 jaar
Nuenen, dinsdag, 16 juni 2026.
Het Van Gogh Kerkje in Nuenen bestaat deze maand 200 jaar. Het gebouw uit 1826 werd wereldberoemd door Vincent van Gogh, die het tussen 1883 en 1885 vastlegde in zijn schilderijen. Eén werk, ‘Het Kerkje te Nuenen’, redde het gebouw bijna van de sloop in de jaren 60. Dit jaar organiseren de gemeente en lokale groepen speciale rondleidingen, tentoonstellingen en lezingen. Voor bewoners van Nuenen, Eindhoven en omgeving is dit een unieke kans om het erfgoed te ontdekken. Het jubileumprogramma loopt het hele jaar, met een hoogtepunt in oktober.
Een kerkje met een bijzonder verhaal
Het Van Gogh Kerkje in Nuenen is niet zomaar een oud gebouw. Het kerkje, officieel de Hervormde Kerk, bestaat deze maand precies 200 jaar [1]. Op 1 oktober 1826 werd het in gebruik genomen, maar het verhaal begint al eerder. De bouw van het kerkje verliep moeizaam en kent een verrassende link met koning Lodewijk Napoleon, de broer van de Franse keizer [1]. Historicus Peter van Overbruggen vertelt in zijn lezingen hoe het protestantse kerkje bijna een van de vele ‘13 in een dozijn’-gebouwen was geworden. Pas door Vincent van Gogh kreeg het zijn wereldberoemde status [1].
Van Gogh redde het kerkje van de sloop
Vincent van Gogh woonde tussen 1883 en 1885 in Nuenen, waar zijn vader Theodorus dominee was van het kerkje [1]. In die periode schilderde hij het gebouw meerdere keren, waaronder het beroemde werk ‘Het Kerkje te Nuenen’ [1]. Dit schilderij bleek later cruciaal. In de jaren 60 van de vorige eeuw waren er wilde plannen om het kerkje te verbouwen of zelfs te slopen [1]. Dankzij de bekendheid van Van Goghs schilderij bleef het gebouw behouden. Het kerkje is een van de veertien locaties in Nuenen die Van Gogh vastlegde en die nog steeds te zien zijn [1].
Een persoonlijk verhaal op doek
Het schilderij ‘Het Kerkje te Nuenen’ vertelt meer dan alleen het verhaal van een gebouw. Voor Van Gogh was het een persoonlijk werk. Het doek onderging in zijn handen een metamorfose en kreeg later een eigen avontuurlijke geschiedenis [1]. Het schilderij werd in 2020 gestolen uit de Singer Laren en pas in 2023 teruggevonden [GPT]. Het kerkje zelf staat symbool voor de band tussen Nuenen en de kunstenaar. Het is een plek waar kunst en geschiedenis samenkomen.
Jubileumprogramma: wat staat er op het programma?
Ter ere van het 200-jarig bestaan organiseert de gemeente Nuenen samen met lokale culturele organisaties een uitgebreid jubileumprogramma. Het hele jaar door zijn er activiteiten, met een hoogtepunt in oktober [1]. Bewoners en bezoekers kunnen deelnemen aan rondleidingen door het kerkje en de omgeving. Er zijn tentoonstellingen over de geschiedenis van het gebouw en de invloed van Van Gogh op de regio. Daarnaast geeft historicus Peter van Overbruggen lezingen over de voorgeschiedenis en totstandkoming van het kerkje [1].
Lezing met verrassende feiten
Peter van Overbruggen is een geboren Nuenenaar en bekend Van Goghkenner. Hij is neerlandicus, oud-conrector van het Augustinianum in Eindhoven en erfgoeddeskundige [1]. In zijn lezingen deelt hij verrassende verhalen over het kerkje. Zo legt hij uit waarom het gebouw zoveel overeenkomsten vertoont met andere Brabantse kerkjes uit die tijd [1]. Ook vertelt hij over de prominente predikanten die in het kerkje hebben gestaan, waaronder Van Goghs vader [1]. Van Overbruggen is tevens auteur van het boek ‘Van Domineeshuis tot Van Goghhuis. 250 jaar pastorie Nuenen’ en voorzitter van de Stichting Kunstfonds Vincent van Gogh Nuenen [1].
Praktische informatie: hoe doe je mee?
Het jubileumprogramma is toegankelijk voor iedereen. De activiteiten vinden plaats op verschillende locaties in Nuenen, waaronder het Van Gogh Kerkje zelf en het Van Gogh Village Museum [1]. Voor de lezingen van Peter van Overbruggen is reserveren aan te raden. Dit kan via het Van Gogh Village Museum. Het museum organiseert ook wisseltentoonstellingen die aansluiten bij het jubileumthema [1]. Meer informatie over data, tijden en tickets is te vinden op de websites van de gemeente Nuenen en het Van Gogh Village Museum. Het kerkje is dagelijks geopend voor bezoekers.
Waarom dit jubileum belangrijk is voor de regio
Het Van Gogh Kerkje is meer dan een toeristische attractie. Voor Nuenen en omgeving is het een stuk levend erfgoed. Het gebouw verbindt de geschiedenis van het dorp met de internationale bekendheid van Vincent van Gogh [1]. Bewoners van Nuenen, Eindhoven, Geldrop en Son krijgen dit jaar de kans om hun eigen geschiedenis beter te leren kennen. Het jubileumprogramma biedt een unieke inkijk in het verhaal achter ‘Nuenen Dwers’, zoals de lokale bevolking het kerkje liefkozend noemt [1].