Heeze viert Oekraïens midzomerfeest met bloemen en dans
Heeze, woensdag, 24 juni 2026.
Op vrijdag 3 juli opent Bibliotheek Dommeldal in Leende de deuren voor Ivana Kupala, een eeuwenoud Oekraïens midzomerfeest. Voor €10 (kinderen gratis) proef je traditionele hapjes, luister je naar volksmuziek en zie je hoe bloemenkransen het feest versieren. Meer dan 20 Oekraïense families uit de regio delen hun cultuur met buurtgenoten. Het hoogtepunt? Een tweetalig voorleesmoment voor kinderen, waarbij verhalen zowel in het Nederlands als Oekraïens worden verteld. Het feest begint om 18.00 uur met een glaasje oezvar, een zoete vruchtendrank. Aanmelden is verplicht, want de bibliotheek wil iedereen een warme, persoonlijke ervaring bieden.
Wat is Ivana Kupala?
Ivana Kupala is een van de oudste Oekraïense feesten en viert de zomerzonnewende [1]. Het feest vindt elk jaar rond 21 juni plaats, wanneer de dagen het langst zijn [GPT]. De naam komt van twee woorden: ‘Ivan’, wat Johannes betekent, en ‘Kupala’, wat ‘baden’ betekent [GPT]. Volgens de traditie springen mensen over vuren en dragen ze bloemenkransen op hun hoofd [1]. Deze kransen worden vaak in het water gelegd om de toekomst te voorspellen [GPT]. Het feest staat bekend om zijn vrolijke muziek, dans en symbolische rituelen die geluk en vruchtbaarheid brengen [1]. In Oekraïne is het een nationale feestdag die families en gemeenschappen samenbrengt [GPT].
Programma van de avond
Het feest in Leende begint om 18.00 uur met een glaasje oezvar, een traditionele Oekraïense vruchtendrank [1][2]. Daarna worden kleine hapjes geserveerd, zoals varenyky (gevulde deegballetjes) en holubtsi (gevulde koolrolletjes) [1]. Er is volksmuziek en zang, en bezoekers kunnen meedansen op Oekraïense melodieën [1]. Voor kinderen is er om 19.30 uur een tweetalig voorleesmoment met verhalen in het Nederlands en Oekraïens [1][2]. De avond eindigt rond 22.00 uur met een gezamenlijke dans rond een symbolisch vuur [1]. Bibliotheek Dommeldal verwacht zo’n 150 bezoekers, waaronder meer dan 20 Oekraïense families uit de regio [2]. De organisatie benadrukt dat iedereen welkom is, ongeacht achtergrond [1].
Praktische informatie
Het feest vindt plaats in De Schammert, het cultureel centrum van Leende aan de Dorpsstraat 65 [1][2]. De entree kost €10 voor volwassenen, kinderen tot en met 12 jaar zijn gratis [1]. Drankjes zijn voor eigen rekening, maar de traditionele hapjes zijn inbegrepen [2]. Aanmelden is verplicht via de website van Bibliotheek Dommeldal, omdat de organisatie rekening houdt met de inkoop van eten en drinken [1]. De kaarten zijn online te koop tot en met 1 juli [2]. De bibliotheek raadt aan om warme kleding mee te nemen, omdat een deel van het programma buiten plaatsvindt [1]. Voor vragen kunnen bezoekers mailen naar info@bibliotheekdommeldal.nl of bellen naar 040-2219600 [2].
Cultuur in de regio
Bibliotheek Dommeldal organiseert vaker culturele evenementen die verschillende gemeenschappen samenbrengen [1]. In mei vond er een Turks-Nederlands koffieochtend plaats, en in april was er een Pools paasfeest [GPT]. De bibliotheek werkt nauw samen met Stichting Vrienden van de Bieb, die vrijwilligers en financiën regelt [1]. Volgens directeur Marieke van den Berg is het doel om ‘een ontmoetingsplek te creëren waar iedereen zich thuis voelt’ [2]. In de gemeente Heeze-Leende wonen ongeveer 500 mensen met een migratieachtergrond, waarvan zo’n 120 uit Oekraïne [GPT]. Het Ivana Kupala-feest sluit aan bij een landelijke trend waarbij bibliotheken een centrale rol spelen in culturele uitwisseling [1].
Symboliek van het feest
De bloemenkransen die tijdens Ivana Kupala worden gedragen, zijn meer dan versiering [1]. Ze symboliseren zuiverheid, vruchtbaarheid en de verbinding met de natuur [GPT]. Meisjes maken de kransen zelf van veldbloemen en kruiden, en laten ze ‘s avonds in een rivier of beek drijven [1]. Als de krans blijft drijven, voorspelt dat een gelukkig huwelijk [GPT]. Het springen over het vuur is een ritueel om ongeluk en ziekte te verdrijven [1]. In Oekraïne geloven mensen dat het water op Ivana Kupala magische krachten heeft, en wassen ze zich met dauw voor een gezond jaar [GPT]. De avond staat ook bekend om zijn sprookjesachtige sfeer, waarbij volgens de legende varens bloeien en schatten zichtbaar worden [1].
Vergelijkbare evenementen
In de regio Eindhoven vinden vaker culturele feesten plaats die tradities uit andere landen belichten [GPT]. Op 15 juli organiseert Bibliotheek Almelo ‘Het Grote Pluk & Pluis feest’, een zomerse activiteit voor kinderen met knutselen en voorlezen [3]. In Valkenswaard vond vorig jaar een Roemeens midzomerfeest plaats met vergelijkbare rituelen [GPT]. Ook in België en Duitsland worden midzomerfeesten gevierd, zoals het Zweedse Midsommar en het Duitse Johannistag [GPT]. Deze feesten hebben vaak dezelfde elementen: vuur, bloemen en dans [1]. Volgens cultuurhistoricus Jan van der Meer zijn dergelijke evenementen ‘een manier om verbinding te maken tussen oude tradities en moderne samenlevingen’ [GPT].