Eindhoven betaalt 25.000 euro boete voor islamonderzoek
Eindhoven, woensdag, 6 mei 2026.
De gemeente Eindhoven krijgt een boete van 25.000 euro voor het illegaal verzamelen van gevoelige gegevens over de islamitische gemeenschap in 2018. De Autoriteit Persoonsgegevens bestrafte de gemeente omdat zij een krachtenveldanalyse liet uitvoeren zonder juiste waarborgen voor privacygegevens zoals religie. Burgemeester Dijsselbloem erkent dat het onderzoek stigmatiserend werkte en het vertrouwen heeft geschaad. Het onderzoek ontstond door zorgen over uitreizigers naar Syrië en IS-aanslagen. Eindhoven verwijderde het rapport in april 2022 en werkt sinds jaren aan vertrouwensherstel met moskeeën. Negen andere gemeenten kregen dezelfde boete voor soortgelijke onderzoeken.
Onderzoeksbureau verzamelde gegevens over moskeebesturen
De gemeente liet in 2018 onderzoeksbureau Nuance door Training en Advies een krachtenveldanalyse uitvoeren binnen de islamitische gemeenschap in Eindhoven [1]. Het rapport bevatte persoonsgegevens van personen uit de islamitische gemeenschap, zoals gegevens van bestuursleden van moskeeën [1]. De gemeente verwerkte deze bijzondere persoonsgegevens, waaronder religie, zonder de juiste waarborgen volgens de privacywetgeving [1]. De Autoriteit Persoonsgegevens maakte op 5 februari 2026 bekend dat Eindhoven hiervoor een boete van 25.000 euro krijgt [1]. Het college van B&W erkent de overtreding die in 2018 is gemaakt [1].
Burgemeester biedt excuses aan voor stigmatiserend onderzoek
Burgemeester Dijsselbloem betreurde het uitvoeren van de krachtenveldanalyse in 2018 [1]. “Het onderzoek heeft het vertrouwen geschaad en stigmatiserend gewerkt naar de Islamitische gemeenschappen en dat had nooit gemogen”, aldus Dijsselbloem [1]. Het college van B&W bood op 20 oktober 2021 al excuses aan voor het uitvoeren van de krachtenveldanalyse [1]. De moskeebesturen werden destijds geïnformeerd over de context van de analyse [1]. Eindhoven heeft de afgelopen jaren via regelmatige gesprekken en persoonlijke ontmoetingen intensief gewerkt aan het herstel van vertrouwen met de moskeeën [1]. “Met het betalen van deze boete zetten we onze excuses kracht bij en komt een einde aan een jarenlange procedure”, zei de burgemeester [1].
Zorgen over uitreizigers naar Syrië waren aanleiding
De aanleiding voor het onderzoek waren internationale ontwikkelingen die impact hadden op de islamitische gemeenschap in de periode vóór 2020 [1]. De oorlog in Syrië die in 2011 begon en de onrust over uitreizigers naar Syrië en Irak om zich aan te sluiten bij IS speelden een rol [1]. Op basis van advies van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) besloot de gemeente de analyse te laten uitvoeren [1]. De gemeente verwijderde het rapport in april 2022 nadat duidelijk was dat het bezit van deze gegevens onrechtmatig was [1]. Dit gebeurde nadat lopende procedures waren afgehandeld [1].
Gemeente scherpt procedures aan na overtreding
Na de periode waarin de analyse werd uitgevoerd is in gemeente Eindhoven meer kennis en ondersteuning aanwezig over de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en privacyvraagstukken [1]. De gemeente heeft interne procedures aangescherpt voor het omgaan met onderzoeken die persoonsgegevens bevatten [1]. Eindhoven voert extra AVG-controles in en zorgt dat toekomstige onderzoeken alleen plaatsvinden met een duidelijke juridische grondslag [1]. De gemeente houdt dit beter in de gaten om fouten in de toekomst te voorkomen [1].
Negen andere gemeenten kregen zelfde boete
De Autoriteit Persoonsgegevens startte in 2023 een onderzoek naar gemeenten die krachtenveldanalyses lieten uitvoeren in de periode 2016-2021 [1]. Dit gebeurde naar aanleiding van een artikel in NRC Dagblad uit oktober 2021 getiteld ‘Undercover naar de moskee’ [1]. Het artikel berichtte dat verschillende gemeenten onderzoeken hadden laten uitvoeren naar islamitische gemeenschappen zonder hen daarover te informeren [1]. Het onderzoek van de AP leidde tot het opleggen van een geldboete aan gemeente Eindhoven [1]. Ook negen andere gemeenten hebben eenzelfde boete van 25.000 euro gekregen van de Autoriteit Persoonsgegevens [1]. Voor meer informatie kunnen inwoners terecht op de website van de gemeente Eindhoven [1].