Chinese bussen rijden straks door Noord-Brabant ondanks onopgeloste veiligheidsrisico's
Eindhoven, vrijdag, 29 mei 2026.
In december 2026 gaan 92 Chinese Yutong-bussen rijden in Noord-Brabant, terwijl staatssecretaris Annet Bertram (CDA) deze week toegaf dat een ‘kill-switch’ — waarmee China bussen op afstand kan uitschakelen — niet volledig uit te sluiten is. Noors onderzoek toonde eerder aan dat Yutong via een simkaart toegang heeft tot vitale bussystemen. Onderzoekers van de TU Eindhoven waarschuwen dat verborgen schakelaar nooit honderd procent uitgesloten kan worden. In heel Nederland rijden nu al 569 Chinese elektrische bussen van Yutong en BYD. De RDW vond bij jaarlijkse cybersecurity-controles tot nu toe geen kill-switch. Bertram wil geen landelijk onderzoek opstarten, maar gaat in Europees verband bekijken hoe de veiligheidsregels voor voertuigsoftware aangescherpt kunnen worden. Dinsdag uitten meerdere partijen in de Provinciale Staten van Noord-Brabant hun zorgen over de digitale veiligheid van de bussen.
92 bussen voor Oost-Brabant en de regio Eindhoven
Vervoerder Hermes zet in december 2026 in totaal 92 Chinese Yutong-bussen in voor de concessie Oost-Brabant [3]. Die bussen rijden straks ook door de regio Eindhoven en omgeving [3]. Eerder maakte vervoersbedrijf Arriva bekend dat het 128 elektrische Yutong-bussen aanschaft voor de regio’s Boxmeer, Den Bosch, Oss, Tilburg, Veghel, Uden en Waalwijk [4]. In heel Noord-Brabant komen dus tientallen Chinese bussen op de weg. In de rest van Nederland rijden nu al 569 elektrische bussen van de Chinese fabrikanten BYD en Yutong [4]. BYD-bussen rijden in IJssel-Vecht, Haaglanden en op de Waddeneilanden [4]. Yutong-bussen rijden al in de regio Leiden, Groningen-Drenthe en de provincie Utrecht [4].
Kill-switch: wat betekent dat voor reizigers?
Een ‘kill-switch’ is een verborgen schakelaar waarmee iemand op afstand een bus kan uitschakelen [3][4]. Als zo’n schakelaar bestaat en wordt gebruikt, kunnen bussen plotseling stoppen — midden op een rijbaan of op een druk kruispunt [GPT]. Staatssecretaris Annet Bertram (CDA) van Infrastructuur en Waterstaat zei deze week in antwoord op Kamervragen dat zo’n scenario niet volledig uitgesloten kan worden [1][2]. Ze schreef in een Kamerbrief: “Er is tot nu toe ook geen bewijs geleverd dat ongewenste remote manipulatie daadwerkelijk mogelijk of uitgevoerd is” [1]. De Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) voert elk jaar verplichte cybersecurity-audits uit en heeft tot nu toe geen kill-switch aangetroffen [4]. Maar Bertram erkent ook dat het updaten van bussoftware via internet risico’s op spionage en sabotage met zich meebrengt [2].
Noors onderzoek: simkaart gaf toegang tot bussystemen
De zorgen over Yutong-bussen begonnen in 2025, nadat onderzoek in Noorwegen en Denemarken iets opvallends aan het licht bracht [1][2]. Een Noors vervoersbedrijf ontdekte dat Yutong via een simkaart — een klein chipje dat normaal voor mobiele verbindingen wordt gebruikt — op afstand toegang kon krijgen tot vitale systemen in de bus [2][4]. Noorse onderzoekers stelden dat de bus daarmee theoretisch uitgeschakeld zou kunnen worden [2]. Fabrikant Yutong zegt dat de simkaart bedoeld is voor software-updates en ontkent elk misbruik [2]. Bij Nederlandse VDL-bussen, een Europese fabrikant, vonden onderzoekers geen vergelijkbare afwijkingen [2]. Onderzoekers van de TU Eindhoven waarschuwden in november 2025 in vakblad Cursor dat je door de complexiteit van moderne chips nooit honderd procent zeker kunt zijn dat er geen verborgen kill-switches bestaan [1][2].
Provinciale Staten Noord-Brabant spreken zich uit
Dinsdag 26 mei 2026 debatteerden politieke partijen in de Provinciale Staten van Noord-Brabant over de digitale veiligheid van de Yutong-bussen [3]. Meerdere partijen uitten daarbij diepe bezorgdheid over de mogelijke aanwezigheid van een kill-switch waarmee de Chinese overheid de bussen op afstand kan uitschakelen [3]. De AIVD — de Nederlandse inlichtingendienst — had eerder al gewaarschuwd voor het gebruik van Chinese hard- en software in kritieke systemen [3]. Gedeputeerde Stijn Smeulders (Mobiliteit) erkende de zorgen, maar wees ook op een grens: “We nemen de signalen over digitale veiligheid uiterst serieus, maar we moeten ons ook aan de Europese aanbestedingsregels houden” [3]. Die aanbestedingsregels schrijven voor dat overheden bij openbare opdrachten niet zomaar Chinese bedrijven mogen uitsluiten [GPT]. Op donderdag 28 mei 2026 stond een technische briefing en software-audit door de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) gepland over de veiligheid van de Yutong-bussen [3][alert! ‘De bronnen vermelden geen bevestiging dat deze briefing daadwerkelijk heeft plaatsgevonden’].
Wat zeggen de vervoerders zelf?
Vervoerders Transdev en Keolis, die in Utrecht al met Yutong-bussen rijden, zeggen de digitale veiligheid serieus te nemen [1][2]. Transdev stelt dat directe beïnvloeding van de bussen door Yutong contractueel verboden is [1]. Een woordvoerder van Transdev legt uit: “Zo zorgen wij dat monitoring op afstand mogelijk is voor onderhoud en storingsanalyse, maar dat directe beïnvloeding van voertuigen niet kan plaatsvinden” [1]. Keolis geeft aan dat Yutong uitsluitend op afstand de motor en het accupakket — de grote batterij van de elektrische bus — kan meekijken voor storingsanalyse [1][2]. Alle apparatuur die rechtstreeks communiceert met chauffeurs of reizigers, zoals schermen en informatiepanelen, is afkomstig van Europese leveranciers [1][2]. Een woordvoerder van Keolis zegt: “Deze apparatuur is pas in Nederland ingebouwd” en werkt via Europese servers [1]. Transdev laat systemen bovendien periodiek controleren door eigen en externe deskundigen [1].
Geen landelijk onderzoek, wel Europese aanpak
Staatssecretaris Bertram wil geen landelijk onderzoek opstarten naar de veiligheid van Chinese bussen [1][4]. Ze baseert dat besluit op het feit dat regionale concessieverleners en vervoerders geen bevestiging kregen van leveranciers dat ongewenste bediening op afstand daadwerkelijk mogelijk is of al heeft plaatsgevonden [2]. Wel erkent Bertram dat ze samen met partnerorganisaties maatregelen wil nemen om risico’s op sabotage en spionage bij slimme voertuigen te verminderen [4]. Ze schrijft: “Om deze risico’s te verminderen zal ik samen met relevante partnerorganisaties onder andere onderzoeken in hoeverre veranderingen in het Europese stelsel van goedkeuring de cybersecurity van voertuigen kunnen verbeteren” [4]. Ook gaat ze met partijen in het Nationaal OV Beraad verkennen of vervolgstappen wenselijk zijn [4]. Een verplicht rijksbreed kader voor digitale zelfstandigheid — ook wel digitale soevereiniteit genoemd — komt er vooralsnog niet [4]. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat stelt zich terughoudend op bij het geven van richtlijnen voor regionale concessies [4].
Hoeveel Chinese bussen rijden er al in Nederland?
In Nederland rijden nu in totaal 569 elektrische bussen van Chinese fabrikanten [4]. Dat zijn bussen van BYD en Yutong, verspreid over meerdere provincies [4]. Begin 2026 waren dat 250 Yutong-bussen, ingezet door vervoerders Transdev en Keolis in Utrecht en Zuid-Holland [1]. BYD-bussen rijden in IJssel-Vecht, Haaglanden en op de Waddeneilanden [4]. Het verschil tussen het totaal van 569 en de 250 Yutong-bussen is 319, wat het geschatte aantal BYD-bussen in Nederland weergeeft [alert! ‘Dit getal is berekend op basis van twee afzonderlijke bronnen die mogelijk niet dezelfde peildatum hanteren’]. Met de komst van 92 Yutong-bussen voor Hermes in Oost-Brabant en 128 Yutong-bussen voor Arriva in Noord-Brabant groeit het totaal aantal Chinese bussen in Noord-Brabant naar 220 voertuigen [3][4].
Achtergrond: wie is Yutong?
Yutong is een Chinese busfabrikant die wereldwijd bussen levert, ook aan Europese vervoerders [GPT]. Het bedrijf is een van de grootste busfabrikanten ter wereld [GPT]. In Europa zijn Chinese busfabrikanten populair omdat hun bussen goedkoper zijn dan Europese alternatieven [GPT]. Dat lagere prijsniveau speelt mee bij aanbestedingen, waarbij vervoerders verplicht zijn de goedkoopste geschikte aanbieding te kiezen [GPT]. Kamerlid Daniël van den Berg van JA21 stelde in zijn vragen aan de staatssecretaris de vraag centraal: “Klopt het dat decentrale concessieverleners niet altijd kunnen uitsluiten dat voertuigen op afstand kunnen worden beperkt of uitgeschakeld?” [4]. Het antwoord van Bertram bevestigde dat dit inderdaad niet met zekerheid uitgesloten kan worden [1][2][4].