Eindhoven krijgt boete voor heimelijk onderzoek naar moslims
Eindhoven, dinsdag, 10 maart 2026.
De gemeente Eindhoven moet 25.000 euro betalen voor het illegaal verzamelen van privégegevens van moslims in 2018. De stad liet destijds een geheim onderzoek doen naar de islamitische gemeenschap zonder toestemming te vragen. Daarbij werden gevoelige gegevens zoals religie van moskeebesturen vastgelegd. Burgemeester Dijsselbloem bood in 2021 al excuses aan en erkent dat het onderzoek stigmatiserend werkte. De Autoriteit Persoonsgegevens gaf ook negen andere gemeenten dezelfde boete voor soortgelijke overtredingen. Eindhoven heeft het rapport inmiddels vernietigd en procedures aangescherpt om herhaling te voorkomen.
Onderzoek naar moskeebesturen zonder toestemming
De gemeente Eindhoven liet in 2018 onderzoeksbureau Nuance door Training en Advies een krachtenveldanalyse uitvoeren binnen de islamitische gemeenschap [1]. Het onderzoek verzamelde gevoelige persoonsgegevens zoals religie van personen uit de islamitische gemeenschap, waaronder bestuursleden van moskeeën [1]. De gemeente voerde dit onderzoek uit zonder de moskeebesturen vooraf te informeren of toestemming te vragen [1]. De Autoriteit Persoonsgegevens maakte op 5 februari bekend dat Eindhoven hiervoor een boete van 25.000 euro krijgt [1]. Het college van Burgemeester en Wethouders erkent de overtreding die in 2018 is gemaakt [1].
Burgemeester betuigt spijt over stigmatisering
Burgemeester Dijsselbloem bood op 20 oktober 2021 namens de gemeente excuses aan voor het uitvoeren van de krachtenveldanalyse [1]. “Ik betreur het dat we de krachtenveldanalyse in 2018 hebben laten uitvoeren. Het onderzoek heeft het vertrouwen geschaad en stigmatiserend gewerkt naar de Islamitische gemeenschappen en dat had nooit gemogen”, aldus Dijsselbloem [1]. De burgemeester benadrukt dat Eindhoven de afgelopen jaren intensief heeft gewerkt aan het herstel van vertrouwen met de moskeeën via regelmatige gesprekken en persoonlijke ontmoetingen [1]. Met het betalen van de boete zet de gemeente haar excuses kracht bij en komt er een einde aan een jarenlange procedure [1].
Internationale onrust was aanleiding voor onderzoek
De gemeente startte het onderzoek vanwege internationale ontwikkelingen die impact hadden op de islamitische gemeenschap [1]. De oorlog in Syrië vanaf 2011 en onrust over uitreizigers naar Syrië en Irak die zich aansloten bij IS vormden de aanleiding [1]. Op advies van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) besloot de gemeente de analyse te laten uitvoeren [1]. Het rapport bevatte persoonsgegevens van personen uit de islamitische gemeenschap, zoals van bestuursleden [1]. De gemeente verwijderde het rapport in april 2022 nadat duidelijk werd dat het bezit van deze gegevens onrechtmatig was [1].
Tien gemeenten krijgen dezelfde boete
De Autoriteit Persoonsgegevens startte in 2023 een onderzoek naar gemeenten die krachtenveldanalyses lieten uitvoeren in de periode 2016-2021 [1]. Dit gebeurde naar aanleiding van een artikel in NRC Dagblad uit oktober 2021 met de titel ‘Undercover naar de moskee’ [1]. Het artikel onthulde dat verschillende gemeenten onderzoeken hadden laten uitvoeren naar islamitische gemeenschappen zonder hen daarover te informeren [1]. Naast Eindhoven kregen ook negen andere gemeenten eenzelfde boete van 25.000 euro van de Autoriteit Persoonsgegevens [1].
Gemeente scherpt procedures aan na overtreding
Eindhoven heeft na 2018 meer kennis en ondersteuning gekregen over de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en privacyvraagstukken [1]. De gemeente heeft interne procedures aangescherpt voor het omgaan met onderzoeken die persoonsgegevens bevatten [1]. Eindhoven voert nu extra AVG-controles in en zorgt dat toekomstige onderzoeken alleen plaatsvinden met een duidelijke juridische grondslag [1]. De gemeente houdt dit beter in de gaten om fouten in de toekomst te voorkomen [1]. Voor meer informatie over dit privacyincident kunnen inwoners terecht op de website van de gemeente Eindhoven [1].